
Có thể đổi người phụ thuộc sang cho người khác để được giảm trừ gia cảnh năm 2025 hay không? (Hình từ Internet)
Tại Hội nghị trực tuyến Hỗ trợ Quyết toán thuế TNCN năm 2025, Cục thuế nhận được câu hỏi: ‘tôi đã đăng ký giảm trừ cho mẹ tôi là người phụ thuộc từ tháng 02/2025. Trước khi quyết toán thuế TNCN năm 2025, tôi có thể thay đổi người phụ thuộc là mẹ tôi sang cho chồng tôi để được giảm trừ gia cảnh năm 2025 hay không?’
Tại điểm c.2.4 khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định:
“c.2.4) Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế. Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế.”
Căn cứ quy định nêu trên thì một người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế trong năm tính thuế. Trường hợp NNT đã đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là mẹ đẻ từ tháng 02/2025, thì trong năm 2025, NPT này chỉ được tính giảm trừ gia cảnh cho NNT kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng (từ tháng 02/2025). Vì vậy, đối với kỳ quyết toán thuế TNCN năm 2025, thành viên khác trong gia đình sẽ không được đăng ký giảm trừ gia cảnh cho NPT này nữa.
Trường hợp muốn thay đổi đăng ký giảm trừ NPT để các thành viên khác trong gia đình thì phải thực hiện thay đổi đăng ký giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc này để kết thúc tính giảm trừ gia cảnh, và thành viên khác sẽ thực hiện đăng ký giảm trừ gia cảnh cho NPT này. Tuy nhiên, lưu ý khi thay đổi người phụ thuộc cần phải đảm bảo nguyên tắc: “Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế.”
Tại Công văn 1296/CT-NVT năm 2026 hướng dẫn quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công, Cục Thuế hướng dẫn mức giảm trừ gia cảnh và bậc thuế suất đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công như sau:
- Đối với kỳ quyết toán năm 2025, mức giảm trừ gia cảnh được xác định theo quy định tại Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14 ngày 02/6/2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cụ thể như sau:
+ Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm);
+ Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng.
- Kể từ kỳ tính thuế năm 2026 (từ ngày 01/01/2026), mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh theo Nghị quyết số 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, thay thế quy định hiện hành tại Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14. Theo đó, mức giảm trừ gia cảnh mới được quy định như sau:
+ Mức giảm trừ đối với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
+ Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.
Việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh này có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, giúp tăng ngưỡng thu nhập được miễn thuế và giảm bớt nghĩa vụ thuế của người nộp thuế trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và thu nhập bình quân tăng lên.
Ngày 03/02/2026, Bộ Tài chính ban hành Quyết định 216/QĐ-BTC năm 2026 về việc công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ trong lĩnh vực quản lý thuế thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 14/02/2026.
Căn cứ Mục 2 Phần I Thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ trong lĩnh vực Quản lý thuế thủ tục Đăng ký người phụ thuộc (NPT) giảm trừ gia cảnh đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công (Số hồ sơ TTHC: 2.002229) kèm theo Quyết định 4472/QĐ-BTC năm 2026 là một trong những thủ tục bị bãi bỏ.
Trước đây, thủ tục đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công được quy định riêng tại Mục 9.11 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP.
Theo quy định cũ người nộp thuế khi có người phụ thuộc có thể ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập đăng ký thuế cho người phụ thuộc hoặc nộp hồ sơ đăng ký thuế trực tiếp cho cơ quan thuế.
Sau đó, đến kỳ quyết toán thuế, cá nhân vẫn phải nộp hồ sơ quyết toán kèm lại thông tin người phụ thuộc đã đăng ký trước đó. Quy trình này vừa mất thời gian, vừa phát sinh nhiều thao tác trùng lặp cho cả người nộp thuế và cơ quan quản lý.
*Theo quy định hiện nay:
Hiện nay, tại Nghị định 373/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 126/2020/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế đã bãi bỏ Mục 9.11 đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh.
Đồng thời, theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP từ 14/2/2026 thủ tục hồ sơ đăng ký người phụ thuộc được thực hiện theo thủ tục đăng ký thuế lần đầu tại văn bản quy định về đăng ký thuế (theo quy định tại Mục 9.2 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP thay thế Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP).
Đồng thời, một trong những thủ tục mới được Bộ Tài chính công bố là thủ tục Đăng ký thuế lần đầu đối với người nộp thuế là cá nhân, người phụ thuộc (Số hồ sơ TTHC: 1.008489).
Như vậy, Bỏ thủ tục đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh thay bằng thủ tục đăng ký thuế lần đầu đối với người nộp thuế là cá nhân, người phụ thuộc số 1.008489.
Ngoài ra, theo Quyết định, việc Đăng ký thuế lần đầu cho người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh của người nộp thuế thu nhập cá nhân