Nghị quyết 394/NQ-CP: Phát động phong trào toàn dân tham gia BVMT vì một Việt Nam sáng - xanh - sạch - đẹp

Nghị quyết 394/NQ-CP: Phát động phong trào toàn dân tham gia BVMT vì một Việt Nam sáng - xanh - sạch - đẹp (Hình từ Internet)

Ngày 03/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết 394/NQ-CP về phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường; giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải vì một việt nam sáng - xanh - sạch.

Nghị quyết 394/NQ-CP: Phát động phong trào toàn dân tham gia BVMT vì một Việt Nam sáng - xanh - sạch - đẹp

Nhằm đạt được mục tiêu nêu trên, bên cạnh các nhiệm vụ thường xuyên, các bộ, cơ quan trung ương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cần cụ thể hóa và tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp sau đây:

(1) Phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường, giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải

(i) Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương

- Triển khai đồng bộ các đợt ra quân tổng vệ sinh môi trường tại khu vực công cộng vào ngày thứ Bảy hoặc Chủ nhật hàng tuần tại các khu dân cư, tổ dân phố, tập trung quét dọn đường phố, ngõ xóm, khu dân cư; thu gom, vớt rác tại sông, hồ, ao, đầm, kênh, mương, bãi biển và hệ thống tiêu thoát nước, tạo chuyển biến mạnh mẽ, lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng về ý thức giữ gìn môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp.

- Tăng cường công tác truyền thông, giáo dục và nâng cao nhận thức để các cơ quan, doanh nghiệp, cộng đồng và Nhân dân tự giác thực hiện nếp sống văn minh, không xả rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi, đúng thời gian quy định; hạn chế, tiến tới chấm dứt sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, túi nilon khó phân hủy; đồng thời đẩy mạnh thời lượng tuyên truyền về bảo vệ môi trường trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, hệ thống truyền thanh cơ sở, pano, áp phích, sinh hoạt cộng đồng, phù hợp với nhận thức, văn hóa, phong tục tập quán, ngôn ngữ nhằm tạo sức lan tỏa sâu rộng, khuyến khích và động viên toàn dân tích cực tham gia.

- Huy động sự tham gia của toàn xã hội về bảo vệ môi trường, trong đó Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân, Liên đoàn Lao động đóng vai trò nòng cốt trong tổ chức, hướng dẫn, giám sát, thực hiện giảm thiểu khối lượng phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải. Bảo đảm cơ chế phối hợp, hỗ trợ về tài chính, cơ sở vật chất và các điều kiện vật chất khác để phát hiện, nhân rộng các mô hình hay, hiệu quả nhằm triển khai liên tục, bền vững, không chỉ phát động theo đợt mà duy trì thường xuyên các phong trào, tạo thói quen tốt trong cộng đồng. Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về các mô hình phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác hiệu quả.

- Biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, đồng thời nhắc nhở, phê bình các địa phương, đơn vị thực hiện chưa nghiêm túc, nhằm tạo chuyển biến thực chất, bền vững trong toàn dân về ý thức giữ gìn môi trường sống.

(ii) Bộ Nội vụ rà soát, hoàn thiện Luật Thi đua khen thưởng trong đó có cơ cấu khen thưởng cho công tác bảo vệ môi trường, phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường, hoàn thành trước ngày 01 tháng 01 năm 2027.

(iii) Đề nghị Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

- Chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại địa phương xây dựng kế hoạch giám sát việc phân loại, tiếp nhận, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt của tổ chức, cá nhân, không để rác thải tồn đọng gây mất vệ sinh công cộng, ô nhiễm môi trường, nhất là tại khu dân cư, nơi công cộng, khu du lịch, đường phố, đường làng, ngõ xóm, kênh mương, ao hồ, sông ngòi, bờ biển.

- Chỉ đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát huy vai trò xung kích, tổ chức các đội hình thanh niên tình nguyện thu gom rác thải, trồng cây xanh, vệ sinh công cộng đường làng, ngõ xóm, tuyến phố, kênh mương, ao hồ, sông ngòi, bờ biển; phối hợp với nhà trường tổ chức các hoạt động phân loại rác thải sinh hoạt, vệ sinh trường lớp sáng - xanh - sạch - đẹp, giáo dục, tuyên truyền bảo vệ môi trường cho học sinh, sinh viên.

- Chỉ đạo Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đẩy mạnh thực hiện các phong trào “Gia đình 5 không, 3 sạch”, “Nhà sạch, ngõ đẹp”; đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, vận động hội viên tích cực phân loại rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình, giữ gìn vệ sinh môi trường tại gia đình và khu dân cư.

- Chỉ đạo Hội Cựu chiến binh Việt Nam tăng cường phối hợp với chính quyền, các đoàn thể vận động hội viên và Nhân dân tích cực tham gia giữ gìn vệ sinh công cộng, giám sát việc thu gom rác thải tại địa phương, nêu gương, phát huy vai trò “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời bình, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng.

- Chỉ đạo Hội Nông dân Việt Nam đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên, nông dân nâng cao nhận thức, ý thức về bảo vệ môi trường, thu gom rác thải, bao bì thuốc bảo vệ thực vật, chất thải chăn nuôi vào đúng nơi quy định; tích cực tham gia các phong trào tổng vệ sinh công cộng, làm sạch đường làng, ngõ xóm, khu dân cư. Phát huy vai trò nòng cốt trong xây dựng, duy trì các mô hình cộng đồng như “Đường hoa, đường cây xanh”, “Thôn xóm xanh - sạch - đẹp - an toàn”, “Cánh đồng không rác thải”.

- Chỉ đạo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương huy động công nhân, người lao động tham gia phong trào tổng vệ sinh trong cơ quan, xí nghiệp, nhà máy.

(iv) Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và các cơ quan thông tấn, báo chí trung ương và địa phương có trách nhiệm tăng cường thời lượng tuyên truyền, xây dựng chuyên mục hướng về phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường vì một Việt Nam sáng - xanh - sạch - đẹp, duy trì thời lượng phát sóng lâu dài, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trên toàn quốc ở các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương, khuyến khích người dân tích cực tham gia, tạo thành thói quen, nét văn hóa trong Nhân dân.

(2) Tăng cường hiệu quả công tác quản lý rác thải

- Bộ Nông nghiệp và Môi trường

+ Nghiên cứu, rà soát, hoàn thiện các chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường, trong đó chú trọng cơ chế, chính sách thúc đẩy giảm thiểu phát sinh, tăng cường tái sử dụng, tái chế rác thải.

+ Ban hành hướng dẫn cải tạo, nâng cấp, đóng cửa, xử lý và phục hồi môi trường các bãi chôn lấp rác thải không hợp vệ sinh và khu vực bị ô nhiễm do rác thải gây ra, đảm bảo yêu cầu về bảo vệ môi trường.

- Bộ Công Thương

+ Ban hành theo thẩm quyền hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành các chính sách thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp môi trường, trọng tâm là công nghiệp tái chế, xử lý chất thải kết hợp với thu hồi năng lượng, thay thế hình thức chôn lấp trực tiếp chất thải.

+ Ban hành các quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thiết kế sản phẩm, hàng hóa tiêu dùng theo hướng sinh thái, thân thiện môi trường, dễ thu gom, tái chế; ban hành tỷ lệ sử dụng nguyên, vật liệu tái chế trong các sản phẩm, hàng hóa tiêu dùng tại Việt Nam.

+ Tiếp tục rà soát các quy hoạch về năng lượng theo hướng ưu tiên, tăng tỷ trọng phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, điện rác và điện sinh khối.

- Bộ Xây dựng

+ Ban hành các quy định về điều kiện an toàn kỹ thuật đối với phương tiện giao thông cơ giới chuyên dùng phục vụ hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải khi tham gia giao thông tại một số khu vực đặc thù.

+ Rà soát, hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật - công trình thu gom, xử lý chất thải, hệ thống thu gom rác thải sinh hoạt tại nhà chung cư đảm bảo phù hợp với thực tiễn, quy định về phân loại rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình, cá nhân và tiệm cận với trình độ phát triển khoa học, công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường; ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tái chế, tái sử dụng, xử lý chất thải cho mục đích làm vật liệu san lấp, vật liệu xây dựng.

- Bộ Giáo dục và Đào tạo và các cơ sở giáo dục, đào tạo lồng ghép nội dung, kiến thức về bảo vệ môi trường và quản lý rác thải vào chương trình giáo dục, đào tạo các cấp bậc học nhằm nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của học sinh, sinh viên trong giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải.

- Bộ Tài chính

+ Chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong thực hiện các quy định về đầu tư hạ tầng thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải theo phương thức đối tác công - tư (PPP),

+ Rà soát, đề xuất sửa đổi bổ sung chính sách về thuế, phí, đấu thầu, giao nhiệm vụ, đặt hàng sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên đảm bảo thu hút các tổ chức, cá nhân tham gia ổn định, lâu dài vào hoạt động thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải trong trường hợp cần thiết.

- Ngân hàng Nhà nước Việt Nam rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc của nhà đầu tư trong việc tiếp cận các nguồn vốn vay để đầu tư hạ tầng kỹ thuật về thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải.

Xem thêm tại Nghị quyết 394/NQ-CP ban hành ngày 03/12/2025.