Sử dụng chữ ký điện tử trong thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số từ 01/3/2026

Sử dụng chữ ký điện tử trong thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số từ 01/3/2026 (Hình ảnh từ Internet)

Ngày 15/01/2026, Hội đồng thẩm phán đã ban hành Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP hướng dẫn thực hiện thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp trên môi trường số tại Tòa án nhân dân.

Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP

Sử dụng chữ ký điện tử trong thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số từ 01/3/2026

Căn cứ Điều 6 Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP hướng dẫn sử dụng chữ ký điện tử trong thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số như sau:

- Tòa án khi thực hiện giao dịch điện tử với cơ quan, tổ chức, cá nhân phải sử dụng chữ ký số chuyên dùng công vụ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp. Cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước khi thực hiện giao dịch điện từ với Tòa án phải sử dụng chữ ký số chuyên dùng công vụ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp.

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện giao dịch điện tử với Tòa án có thể sử dụng chữ ký điện tử chuyên dùng bảo đảm an toàn hoặc chữ ký số để thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số. Chữ ký điện tử chuyên dùng bảo đảm an toàn hoặc chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương chữ ký của cá nhân đó trong văn bản giấy.

- Tòa án, cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm quản lý, sử dụng chữ ký điện tử theo quy định của Luật Giao dịch điện tử, Nghị quyết này và pháp luật có liên quan.

Điều kiện tham gia thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số từ 01/3/2026

Theo Điều 5 Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP thì cơ quan, tổ chức, cá nhân có yêu cầu, lựa chọn thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số phải đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

- Có cam kết tuân thủ các quy trình về thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số do Tòa án nhân dân tối cao ban hành và hướng dẫn của Nghị quyết này.

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân có sử dụng chữ ký điện tử hoặc sử dụng hình thức xác nhận khác bằng phương tiện điện tử theo phân loại, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật và mức độ xác thực tương ứng với loại giao dịch để thực hiện giao dịch điện tử theo quy định của pháp luật và Quy chế thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số tại Tòa án nhân dân (sau đây gọi là Quy chế) do Tòa án nhân dân tối cao ban hành.

Nguyên tắc thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số

Căn cứ Điều 4 Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP thì nguyên tắc thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số như sau:

- Phù hợp với quy định của pháp luật tố tụng, pháp luật về chuyển đổi số, pháp luật về giao dịch điện tử, Nghị quyết này và pháp luật có liên quan.

- Thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số có giá trị pháp lý như các phương thức khác theo quy định của pháp luật.

- Bảo đảm hợp pháp, hợp lý, khoa học, tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức của tổ chức, cá nhân và cơ quan có thẩm quyền; bảo đảm bình đẳng, khách quan, công khai, minh bạch, bảo mật, an ninh mạng và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan có thẩm quyền.

- Không yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp lại những dữ liệu, tài liệu mà Tòa án đang quản lý hoặc đã được cơ quan nhà nước khác sẵn sàng chia sẻ hoặc thông tin, dữ liệu đã được xác thực qua các cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu ngành; chuẩn hóa, kết nối dữ liệu giữa các Tòa án.

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền lựa chọn phương thức thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp, trường hợp không lựa chọn thì Tòa án xem xét, quyết định phương thức theo quy định của pháp luật tố tụng, phương thức quy định tại Nghị quyết này.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân đã lựa chọn thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số không được thay đổi phương thức trong quá trình giải quyết vụ án, vụ việc, trừ trường hợp có lý do chính đáng và được Tòa án chấp nhận.

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về tính chính xác và tính hợp pháp của thông tin được kê khai, việc giao nộp tài liệu, chứng cứ khi thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số; có trách nhiệm theo dõi, cập nhật, phản hồi các thông tin liên quan với Tòa án và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật

Xem thêm Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP thông qua ngày 15/01/2026 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/03/2026.

Nghị quyết 04/2016/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Luật Tố tụng hành chính 2015 về gửi, nhận đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ và cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng bằng phương tiện điện tử hết hiệu lực kể từ ngày 01/03/2026.