Lý do thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu không điều chỉnh về mức 0 đồng

Lý do thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu không điều chỉnh về mức 0 đồng?

Ngày 23/3/2026, Bộ Tài chính đã có Công văn 3501/BTC-CST về việc lấy ý kiến dự án Nghị quyết về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu như sau:

Thời gian áp dụng mức thuế nêu trên sẽ từ ngày Nghị quyết có hiệu lực thi hành đến đến hết ngày 30 tháng 6 năm 2026.

Về vấn đề “điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu về mức 0 đồng” thì tại dự thảo Tờ trình dự án Nghị quyết về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu, Bộ Tài chính đã nêu ra lý do như sau:

Theo Bộ Công Thương hiện nay, trong cơ cấu các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu, thuế BVMT (chiếm khoảng 6,7%); trường hợp điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường về mức 0 đồng phải trình Quốc hội, nếu sửa trong Khung mức thuế thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Với tình hình thực tế, bối cảnh cấp bách biến động của giá xăng dầu thế giới, cần các biện pháp ứng phó nhanh, Bộ Công Thương đề xuất:

- Giảm tối đa mức thuế trong Khung thuế bảo vệ môi trường trình UBTVQH quyết định.

- Mặt hàng xem xét giảm: Xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay.

Ngoài ra, mức thuế bảo vệ môi trường đối với nhóm hàng hóa xăng, dầu, mỡ nhờn đang được thực hiện theo Nghị quyết 109/2025/UBTVQH15 (áp dụng từ ngày 01/01/2026 đến hết ngày 31/12/2026) và hiện vẫn còn dư địa để điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay.

Do vậy, trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương và căn cứ Khung mức thuế bảo vệ môi trường quy định Luật Thuế bảo vệ môi trường, dự thảo Nghị quyết quy định mức thuế BVMT đối với Xăng (trừ etanol), nhiên liệu bay là 1.000 đồng/lít; dầu diesel là 500 đồng/lít.

Lý do thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu không điều chỉnh về mức 0 đồng (Hình từ Internet)

Thuế bảo vệ môi trường là thuế gián thu và được tính vào giá bán của hàng hóa. Theo đó, nếu áp dụng giảm mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel, nhiên liệu bay như đề xuất (không xét đến sự thay đổi của các yếu tố khác cấu thành trong giá xăng dầu cơ sở) sẽ làm hạ giá bán lẻ các mặt hàng này so việc thực hiện mức thuế theo Nghị quyết 109/2025/UBTVQH15 tương ứng như sau:

+ Xăng (trừ etanol): mức thuế bảo vệ môi trường giảm là 1.000 đồng/lít, từ đó làm giảm giá bán lẻ xăng (bao gồm cả phần giảm thuế GTGT) tương ứng 1.080 đồng/lít.

+ Nhiên liệu bay và dầu diesel: mức thuế BVMT giảm là 500 đồng/lít, từ đó làm giảm giá bán lẻ của nhiên liệu bay và dầu diesel (bao gồm cả phần giảm thuế GTGT) tương ứng là 540 đồng/lít. 

Tuy nhiên, do giá bán lẻ xăng, dầu trong nước phụ thuộc chủ yếu vào giá xăng, dầu thành phẩm thế giới nên mức giảm giá bán lẻ xăng, dầu trong nước cụ thể sẽ tùy thuộc vào tình hình biến động của giá xăng, dầu thành phẩm thế giới.

Ngoài ra, theo tính toán của Cục Thống kê, thực hiện giải pháp này sẽ tác động làm CPI chung tháng 3/2026 tăng thêm khoảng 1,63 điểm phần trăm (so với trước khi xảy ra xung đột giữa Trung Đông).

Tác động trực tiếp làm CPI quý I/2026 so với cùng kỳ năm trước tăng khoảng 0,43 điểm phần trăm. Đồng thời, ước tính tác động trực tiếp làm CPI bình quân năm 2026 so với năm 2025 tăng khoảng 1,35 điểm phần trăm.

Mức tăng này thấp hơn so với nếu vẫn giữ nguyên thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu (dự kiến chỉ số CPI bình quân năm 2026 so 2025 nếu giữ nguyên mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu như hiện hành là 1,4 điểm phần trăm), từ đó, góp phần kiềm chế lạm phát.

Như vậy, việc điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường như đề xuất vẫn đảm bảo trong Khung mức thuế quy định tại Luật Thuế bảo vệ môi trường, phù hợp thẩm quyền và là giải pháp hiệu quả để đảm bảo thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội mà Đảng và Nhà nước đã đặt ra trong năm 2026, trong đó có yêu cầu về thực hiện kiểm soát lạm phát.