Các phong tục truyền thống ngày lễ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Các phong tục truyền thống ngày lễ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 (Hình ảnh từ Internet)

Các phong tục ngày lễ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Tết âm lịch, còn được gọi là Tết Nguyên đán hay Tết ta, là dịp lễ quan trọng và thiêng liêng nhất trong năm của người Việt Nam. Trải qua nhiều biến động của lịch sử và sự thay đổi của đời sống xã hội, những phong tục, tập quán ngày Tết vẫn được gìn giữ và truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác, trở thành bản sắc văn hóa đặc trưng, đáng trân trọng và tự hào của dân tộc Việt.

Tết âm lịch không chỉ đánh dấu sự khởi đầu của một năm mới mà còn là dịp để gia đình sum họp, đoàn tụ, con cháu quây quần bên mâm cơm ấm cúng, thăm hỏi người thân, chúc Tết ông bà, cha mẹ, bạn bè và cùng nhau đi lễ đầu năm. Thông qua những hoạt động đó, người Việt gửi gắm ước mong về một năm mới an lành, may mắn, an khang và thịnh vượng.

Theo đó, là một số phong tục tiêu biểu trong ngày Tết âm lịch, thể hiện rõ nét những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam được thể hiện như sau:

(1) Cúng Ông Công, Ông Táo
 Phong tục này được thực hiện vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch. Vào ngày này, các gia đình thường dọn dẹp bếp núc sạch sẽ, chuẩn bị lễ vật gồm hương hoa, cá chép, vàng mã, quần áo giấy để cúng Ông Công, Ông Táo về trời. Theo quan niệm dân gian, các Táo quân sẽ lên chầu Ngọc Hoàng để báo cáo mọi việc lớn nhỏ trong gia đình suốt một năm qua, từ đó cầu mong sự che chở, phù hộ cho năm mới.

(2) Gói bánh chưng, bánh tét
 “Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh” là hình ảnh quen thuộc mỗi dịp Tết đến xuân về. Tùy điều kiện từng gia đình, việc gói bánh thường diễn ra từ khoảng ngày 23 đến 29 tháng Chạp để dùng trong ngày Tết hoặc biếu tặng người thân.
 Theo truyền thống, miền Bắc gói bánh chưng, còn miền Nam gói bánh tét, nhưng dù hình thức khác nhau, cả hai đều mang ý nghĩa tưởng nhớ tổ tiên, thể hiện sự biết ơn trời đất và ước vọng về cuộc sống no đủ.

(3) Chơi hoa ngày Tết
 Hoa là vật không thể thiếu trong mỗi gia đình dịp Tết. Ở miền Bắc, hoa đào được ưa chuộng với ý nghĩa xua đuổi tà khí, mang lại may mắn; trong khi đó, hoa mai vàng ở miền Nam tượng trưng cho phú quý, thịnh vượng.
 Ngoài ra, nhiều gia đình còn trưng bày cây quất, hoa cúc, hoa thọ… để trang trí nhà cửa, tạo không khí vui tươi, rước lộc đầu năm.

(4) Mâm ngũ quả
 Mâm ngũ quả là phong tục không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên trong những ngày Tết. Theo đó, mỗi gia đình sẽ bày biện năm loại quả khác nhau, tùy theo điều kiện và phong tục từng vùng miền.
 Ý nghĩa chung của mâm ngũ quả là thể hiện lòng thành kính đối với trời đất và ông bà tổ tiên, đồng thời cầu mong một năm mới sung túc, đủ đầy, tài lộc dồi dào. Ở nhiều gia đình miền Nam, mâm ngũ quả thường gồm các loại quả mang ý nghĩa “Cầu - Sung - Dừa - Đủ - Xoài”.

(5) Dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa
 Trước Tết, các gia đình thường tổng vệ sinh nhà cửa với quan niệm loại bỏ những điều không may của năm cũ, chuẩn bị đón năm mới với nhiều điều tốt lành, hanh thông và tài lộc.

(6) Viếng thăm mộ tổ tiên
Để thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, trước Tết, con cháu thường đi thăm viếng, dọn dẹp mộ phần tổ tiên, thắp hương, đốt vàng mã nhằm bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng đối với người đã khuất.

(7) Cúng tất niên
 Lễ cúng tất niên thường được tổ chức vào chiều hoặc tối ngày 30 Tết. Các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng tổ tiên, sau đó quây quần bên nhau dùng bữa, trò chuyện, tổng kết một năm đã qua và cùng nhau đón chờ năm mới với nhiều hy vọng.

(8) Đón Giao thừa
Giao thừa là khoảnh khắc chuyển giao thiêng liêng giữa năm cũ và năm mới. Vào thời điểm này, các gia đình làm lễ cúng Giao thừa, cầu mong bình an, may mắn và hạnh phúc cho năm mới.

(9) Hái lộc đầu năm
 Hái lộc là phong tục mang ý nghĩa cầu may, thường được thực hiện vào đêm Giao thừa hoặc sáng mùng Một Tết. Tùy từng địa phương, người dân có thể hái lộc tại chùa, xin cành lộc hoặc trồng cây xanh trước nhà với mong muốn công việc thuận lợi, cuộc sống hanh thông.

(10) Xông đất
 Theo quan niệm dân gian, người xông đất đầu năm có ảnh hưởng đến vận may của gia đình trong cả năm. Vì vậy, nhiều gia đình lựa chọn người hợp tuổi, tính tình vui vẻ, gặp nhiều may mắn để xông đất ngay sau thời khắc Giao thừa.

(11) Chúc Tết và mừng tuổi
 Phong tục chúc Tết được thể hiện qua câu nói quen thuộc: “Mùng một Tết cha, mùng hai Tết mẹ, mùng ba Tết thầy”. Trong dịp này, mọi người trao nhau những lời chúc tốt đẹp và mừng tuổi bằng phong bao lì xì, mang ý nghĩa chúc phúc, cầu may.

(12) Đi lễ chùa đầu năm
 Đi lễ chùa đầu năm là nét đẹp văn hóa lâu đời của người Việt. Người dân đến chùa để thể hiện lòng thành kính với Đức Phật, tổ tiên và cầu mong một năm mới bình an, sức khỏe, tài lộc cho gia đình.

(13) Xuất hành đầu năm
 Sau mùng Một Tết, nhiều gia đình xem ngày, xem hướng để xuất hành đầu năm, với mong muốn công việc, học tập, buôn bán trong năm mới được thuận lợi, suôn sẻ.

Các hoạt động ngày Tết Bính Ngọ 2026 tại TPHCM

Cụ thể, các hoạt động Tết Bính Ngọ 2026 bao gồm:

(1) Thành phố tập trung tổ chức chuỗi sự kiện văn hóa - lễ hội đa dạng từ đầu tháng 2 đến sau Tết với nhiều hoạt động đặc sắc. Có các buổi họp mặt mừng Xuân - mừng Đảng, gặp gỡ người Việt Nam ở nước ngoài và các đoàn lãnh sự đầu năm để tăng cường tình đoàn kết và giao lưu. Thành phố còn tổ chức Hội Hoa Xuân tại Công viên Tao Đàn và chợ hoa Tết Nguyên đán Bính Ngọ với nhiều điểm hoa Tết ở các phường, xã, cùng chợ hoa “Trên bến, dưới thuyền” dọc tuyến đường Nguyễn Văn Cừ - Bình Đông, tạo không gian rực rỡ cho người dân thưởng lãm, mua sắm.

(2) Trong không gian lễ hội, TP. HCM tiếp tục tổ chức Lễ hội Đường Sách Tết Bính Ngọ trên tuyến đường Lê Lợi và Đường Hoa thành phố tại công viên tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và đường Nguyễn Huệ, thu hút du khách và người dân dạo chơi, chụp ảnh xuân. Vào đêm giao thừa, thành phố duy trì truyền thống bắn pháo hoa nghệ thuật kéo dài 15 phút tại nhiều điểm khác nhau để chào mừng năm mới.

(4) Song song đó, có chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống và hiện đại phục vụ nhân dân ở nhiều phường, xã, gồm đờn ca tài tử, cải lương, biểu diễn nghệ thuật hàng đêm và các chương trình tại các nhà văn hóa, trung tâm văn hóa, khu công nghiệp, khu chế xuất. Đồng thời, thành phố tổ chức các nghi lễ dâng cúng truyền thống, như dâng cúng bánh tét Quốc Tổ Hùng Vương và lễ dâng hương Chủ tịch Hồ Chí Minh - Tôn Đức Thắng tại các bảo tàng và công viên, góp phần tôn vinh giá trị văn hóa, lịch sử trong dịp Tết.

(5) Những hoạt động này không chỉ tạo không khí Tết rộn ràng, mà còn hướng đến xây dựng nét đẹp văn hóa truyền thống, tăng cường tinh thần cộng đồng và phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí của người dân TP. HCM đầu năm mới.

Yêu cầu lan tỏa khí thế lao động, sản xuất sôi nổi trước, trong và ngay sau Tết Bính Ngọ

Cụ thể, tại Nghị quyết 23/NQ-CP năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương:

- Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị quyết của Chính phủ và Nghị quyết của Quốc hội để triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

- Chỉ đạo các cơ quan báo chí tiếp tục đẩy mạnh thông tin truyền thông việc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết 01/NQ-CP và Nghị quyết 02/NQ-CP ngày 08/01/2026 của Chính phủ; chủ động cung cấp thông tin về điều hành kinh tế - xã hội trước, trong và sau Tết; phản ánh sát thực tiễn tình hình sản xuất, kinh doanh, lao động, việc làm, quản lý giá cả, thị trường, bảo đảm cung - cầu hàng hóa... lan tỏa khí thế lao động, sản xuất sôi nổi trước, trong và ngay sau Tết. Đẩy mạnh thông tin đối ngoại, hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam ổn định, chủ động hội nhập, củng cố niềm tin cho nhà đầu tư và đối tác quốc tế.

- Tăng cường tuyên truyền các hoạt động mừng Xuân mới, mừng Đất nước đổi mới, mừng Đảng quang vinh. Đẩy mạnh bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, giàu bản sắc. Chỉ đạo tổ chức các Chương trình nghệ thuật, vui chơi, giải trí đặc sắc, phù hợp với truyền thống văn hóa, thuần phong mỹ tục và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, phục vụ Nhân dân đón Tết vui tươi, an toàn, tiết kiệm, hiệu quả. Chủ động định hướng thông tin, dẫn dắt dư luận tích cực; đấu tranh phản bác các thông tin, quan điểm sai trái, luận điệu xuyên tạc; làm thất bại mọi âm mưu phá hoại, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc của các thế lực thù địch.

- Nâng cao công tác quản lý nhà nước về du lịch, thường xuyên tổ chức kiểm tra, kiểm soát chất lượng kinh doanh dịch vụ du lịch, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; phối hợp với các địa phương đẩy mạnh triển khai các giải pháp thúc đẩy liên kết các sản phẩm du lịch theo gói, kết hợp hoạt động du lịch với quảng bá, tiêu dùng sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch nâng cao chất lượng dịch vụ, có biện pháp đảm bảo an toàn sức khoẻ, tính mạng và tài sản của khách du lịch, nghiêm túc chấp hành các quy định về niêm yết giá, công khai giá dịch vụ, tuyệt đối không được nâng giá, ép giá khách du lịch.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường, kịp thời nắm bắt tình hình lao động, việc làm sau kỳ nghỉ Tết tại các doanh nghiệp để có phương án khắc phục tình trạng thiếu lao động, không để đứt gãy cung ứng lao động, đáp ứng nhu cầu nhân lực phục vụ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, giải quyết các vụ việc tranh chấp lao động, đình công có thể xảy ra trong dịp Tết Nguyên đán.