Pháp nhân là gì? Hộ kinh doanh có tư cách pháp nhân không?

Pháp nhân là gì? Hộ kinh doanh có tư cách pháp nhân không? (Hình ảnh từ Internet)

Pháp nhân là gì?

Pháp nhân là một tổ chức được pháp luật công nhận, có tư cách pháp lý độc lập, sở hữu tài sản riêng và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản đó, cũng như có khả năng nhân danh chính mình tham gia vào các quan hệ pháp luật (ký hợp đồng, khởi kiện). 

Cụ thể, theo Điều 74 Bộ luật Dân sự 2015 quy định Một tổ chức được công nhận là pháp nhân khi có đủ các điều kiện sau đây:

(1) Được thành lập theo quy định của Bộ luật này, luật khác có liên quan;

(2) Có cơ cấu tổ chức theo quy định tại Điều 83 Bộ luật Dân sự 2015:

- Pháp nhân phải có cơ quan điều hành. Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành của pháp nhân được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp nhân.

- Pháp nhân có cơ quan khác theo quyết định của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật.

(3) Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình;

(4) Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.

Hộ kinh doanh có tư cách pháp nhân không?

Căn cứ theo Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định về hộ kinh doanh như sau:

- Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập thì các thành viên ủy quyền bằng văn bản cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh trong quá trình hoạt động kinh doanh. Văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật.

- Cá nhân, thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự có quyền thành lập hộ kinh doanh theo quy định tại Nghị định này, trừ các trường hợp sau đây:

+ Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định;

+ Người không được thành lập hộ kinh doanh theo quy định của luật.

- Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp không phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ trường hợp kinh doanh các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quy định mức thu nhập thấp áp dụng trên phạm vi địa phương.

Từ quy định trên, nhận thấy hộ kinh doanh chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình, không có đủ điều kiện để có tư cách pháp nhân tại Điều 74 Bộ luật Dân sự 2015.

Như vậy, có thể kết luận là hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân. Do không có tư cách pháp nhân nên hộ kinh doanh không có con dấu riêng, không có văn phòng đại diện, không có chi nhánh khác và không thực hiện các quyền và nghĩa vụ của các doanh nghiệp khác.