Căn cứ khởi tố vụ án hình sự và căn cứ không khởi tố vụ án hình sự mới nhất 2026

Căn cứ khởi tố vụ án hình sự và căn cứ không khởi tố vụ án hình sự mới nhất 2026 (Hình từ Internet)

Căn cứ khởi tố vụ án hình sự và căn cứ không khởi tố vụ án hình sự mới nhất 2026

Trong tố tụng hình sự, việc khởi tố vụ án là bước quan trọng để cơ quan có thẩm quyền chính thức bắt đầu quá trình điều tra khi có dấu hiệu tội phạm. Và Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 đã quy định rõ các căn cứ để khởi tố vụ án hình sự cũng như những trường hợp không được khởi tố vụ án, bao gồm:

(1) Căn cứ khởi tố vụ án hình sự

Chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những căn cứ:

- Tố giác của cá nhân;

- Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân;

- Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng;

- Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước;

- Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm;

- Người phạm tội tự thú.

(2) Căn cứ không khởi tố vụ án hình sự

Không được khởi tố vụ án hình sự khi có một trong các căn cứ sau:

- Không có sự việc phạm tội;

- Hành vi không cấu thành tội phạm;

- Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự;

- Người mà hành vi phạm tội của họ đã có bản án hoặc quyết định đình chỉ vụ án có hiệu lực pháp luật;

- Đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự;

- Tội phạm đã được đại xá;

- Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết, trừ trường hợp cần tái thẩm đối với người khác;

- Tội phạm quy định tại khoản 1 các điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155 và 156 Bộ luật Hình sự 2015 mà bị hại hoặc người đại diện của bị hại không yêu cầu khởi tố, bao gồm:

+ Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

+ Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh 

+ Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội

+ Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

+ Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính

+ Tội hiếp dâm 

+ Tội cưỡng dâm 

+ Tội làm nhục người khác

+ Tội vu khống

Hướng dẫn xác định hiệu lực của Bộ luật tố tụng hình sự mới nhất

Theo đó, việc xác định hiệu lực của Bộ luật tố tụng hình sự được xác định theo quy định tại Điều 3 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 như sau:

- Bộ luật tố tụng hình sự có hiệu lực đối với mọi hoạt động tố tụng hình sự trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

- Hoạt động tố tụng hình sự đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tiến hành theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc theo nguyên tắc có đi có lại.

Trường hợp người nước ngoài thuộc đối tượng được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc tập quán quốc tế thì được giải quyết theo quy định của điều ước quốc tế hoặc tập quán quốc tế đó; trường hợp điều ước quốc tế đó không quy định hoặc không có tập quán quốc tế thì được giải quyết bằng con đường ngoại giao.

Trên đây là bài viết có nội dung về “Căn cứ khởi tố vụ án hình sự và căn cứ không khởi tố vụ án hình sự mới nhất 2026”