Thí điểm môn AI ở các lớp 10, lớp 11, lớp 12 gồm nội dung gì?

Giáo dục Công dân - Kinh tế & Pháp luật nơi những bài học GDCD, KT&PL bước khỏi trang sách đi vào đời sống.

Link truy cập: https://aigiaoduc.thuvienphapluat.vn/

Quét QR để truy cập website

Chủ đề

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

A. Tư duy lấy con người làm trung tâm

A1. Tính chủ động của con người

Con người trong hệ thống AI

- Thực hành xác định được vai trò của con người trong sử dụng, vận hành, tùy chỉnh một hệ thống AI cụ thể.

Con người cần kiểm soát AI

- Giải thích được tại sao việc con người kiểm soát AI là quan trọng, thông qua việc liên hệ đến các giá trị như an toàn, công bằng và quyền lợi con người.

A2. AI vì sự tiến bộ của con người

Rủi ro đối với con người và dự án AI

- Thực hành phân tích các rủi ro đối với con người, xã hội của một sản phẩm AI có thể đem lại và nêu các biện pháp hạn chế các rủi ro đó thông qua một dự án sáng tạo AI.

Rủi ro của AI với đời sống

- Nêu được các rủi ro đối với con người, xã hội mà một số ứng dụng AI cụ thể có thể đem lại.

A3. Công dân trong kỉ nguyên AI

Luật pháp với AI

- Kể tên được một vài quy định hoặc luật lệ (ở mức độ khái niệm, ví dụ: luật an ninh mạng, luật bảo vệ dữ liệu) có chức năng bảo vệ người dùng trong không gian số.

B. Đạo đức AI

B2. Sử dụng AI an toàn và có trách nhiệm

Tuân thủ quy định và pháp luật khi sử dụng AI

- Nêu được ví dụ về các hành vi hoặc sự cố do AI gây ra như vi phạm quy định của nhà trường hoặc các văn bản pháp luật liên quan đến sử dụng công nghệ thông tin.

B3. Nguyên tắc đạo đức và trách nhiệm xã hội

Đạo đức trong vận hành và sáng tạo AI

- Trình bày được ví dụ minh họa một số vấn đề đạo đức có thể phát sinh trong quá trình thiết kế và vận hành AI (như thiên vị dữ liệu, vi phạm quyền riêng tư hoặc thiếu minh bạch).

C. Các kĩ thuật và ứng dụng AI

C2. Ứng dụng AI trong học tập tập và cuộc sống

Liên hệ các ứng dụng AI và vấn đề trong thực tế

- Xác định các vấn đề thực tế có thể ứng dụng AI để thực hiện. Ưu tiên các vấn đề gần gũi, cần thiết trong bối cảnh Việt Nam, chẳng hạn: sản xuất nông nghiệp, các vấn đề liên quan đến các cộng đồng thiểu số, ...

- Xác định được các yêu cầu cần có đối với việc ứng dụng AI thực hiện nhiệm vụ cụ thể.

- Liệt kê được tên các ứng dụng AI theo các tính năng của hệ thống.

Một số ứng dụng AI trong học tập

- Nêu được ví dụ một số trường hợp sử dụng AI hỗ trợ quá trình học tập.

C3. Công nghệ AI

Cách đặt prompt phù hợp với mục tiêu cụ thể

- Mô tả được các yêu cầu để đưa ra prompt phù hợp với mục tiêu cụ thể.

Một số công nghệ trong AI

- Trình bày được ví dụ mô tả một số công nghệ để thiết kế và tạo AI.

C4. Dữ liệu trong AI

Các dạng dữ liệu huấn luyện và ảnh hưởng đến chất lượng AI

- Phân tích được sự ảnh hưởng của chất lượng dữ liệu đến chất lượng AI.

- Phân tích được các dạng dữ liệu được sử dụng để huấn luyện AI.

D. Thiết kế hệ thống AI

D1. Nhận diện & hình thành giải pháp

Ý tưởng hệ thống AI

- Nêu được ví dụ cụ thể, xác định nhiệm vụ hoặc mục tiêu cụ thể mà một hệ thống AI cần thực hiện, nêu được mối liên hệ giữa mục tiêu đó với các thành phần chính của hệ thống.

D2. Cấu trúc & tương tác, cải tiến hệ thống

Hệ thống AI

- Mô tả được các thành phần cơ bản của hệ thống AI (dữ liệu, mô hình, thuật toán, đầu ra, phản hồi) phù hợp với nhiệm vụ cụ thể.

- Nêu được ví dụ về một số vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành hoặc tối ưu hóa AI và trình bày được ý nghĩa của việc khắc phục các vấn đề đó.

Chủ đề

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

A. Tư duy lấy con người làm trung tâm

A1. Tính chủ động của con người

Quy trình sử dụng AI an toàn

- Thực hành xây dựng quy trình sử dụng một sản phẩm AI cụ thể một cách thích hợp

AI để nâng cao năng lực

- Thực hành phân tích các trường hợp thực tế để thấy được tầm quan trọng của việc sử dụng AI để nâng cao năng lực của con người mà vẫn đảm bảo sự kiểm soát của con người.

A2. AI vì sự tiến bộ của con người

Bền vững và công bằng

- Nêu được ví dụ về một số ứng dụng AI có tác động tích cực và mang lại lợi ích xã hội lâu dài, chẳng hạn như: AI trong nông nghiệp, AI trong y tế, ...

- Phân tích được các yếu tố thể hiện tính bền vững và công bằng của hệ thống AI đó, ví dụ:

+ Bền vững: sử dụng năng lượng hiệu quả, góp phần bảo vệ môi trường, duy trì lâu dài mà không gây hại đến con người hay thiên nhiên.

+ Công bằng: đảm bảo mọi người đều được hưởng lợi từ công nghệ, không phân biệt giới tính, địa vị, vùng miền hay điều kiện kinh tế.

A3. Công dân trong kỉ nguyên AI

Quyền của người và dự án AI

- Trình bày được các quyền cơ bản của người dùng dữ liệu (quyền được biết, quyền được đồng ý, quyền yêu cầu xóa dữ liệu...)

- Thực hành phân tích, đánh giá mức độ đảm bảo các quyền cơ bản của người dùng đối với một số sản phẩm AI thông qua một dự án sáng tạo AI.

B. Đạo đức AI

B2. Sử dụng AI an toàn và có trách nhiệm

Phòng tránh rủi ro khi sử dụng AI

- Nhận biết và phân loại được các loại rủi ro hoặc sự cố do AI gây ra có thể vi phạm quy định của nhà trường hoặc các văn bản pháp luật liên quan.

B3. Nguyên tắc đạo đức và trách nhiệm xã hội

Đạo đức trong thiết kế AI

- Xác định và sơ đồ hóa được các vấn đề đạo đức có thể phát sinh trong từng bước thiết kế và vận hành AI.

C. Các kĩ thuật và ứng dụng AI

C2. Ứng dụng AI trong học tập và cuộc sống

Một số ứng dụng AI trong học tập

- Trình bày được cách AI hỗ trợ quá trình học tập và thiết kế các công cụ hỗ trợ.

- Trình bày các tính năng AI mong muốn nhằm hỗ trợ hoạt động học tập.

C3. Công nghệ AI

Cách đặt prompt phù hợp với mục tiêu cụ thể

- Xác định các prompt nâng cao từ các yêu cầu cụ thể.

Khám phá cách thức vận hành một số hệ thống AI

- Mô tả được cách thức vận hành của một số công nghệ AI.

- Hiểu cách thức các công nghệ vận hành trong hệ thống AI.

Một số phương pháp, nhiệm vụ tùy chỉnh hệ thống AI

- Xác định được một số phương pháp, nhiệm vụ để tùy chỉnh hệ thống AI.

C5. Kĩ thuật và thuật toán AI

Kiến thức cơ bản về mạng nơ-ron nhân tạo

- Trình bày được kiến thức cơ bản về mạng nơ-ron nhân tạo.

Kiến thức cơ bản về các thuật toán phân cụm và phân lớp

- Trình bày được kiến thức cơ bản về các thuật toán phân cụm, phân lớp và một số ý tưởng thực hiện.

D. Thiết kế hệ thống AI

D1. Nhận diện & hình thành giải pháp

Thiết kế hệ thống AI

- Trình bày được cách thức thiết kế và vận hành tổng thể của một hệ thống AI, thể hiện được mối quan hệ giữa mục tiêu, dữ liệu và các thành phần trong hệ thống.

D2. Cấu trúc & tương tác, cải tiến hệ thống

Vận hành và tối ưu hóa hệ thống AI

- Trình bày được cách thức vận hành của công nghệ trong hệ thống AI, thể hiện được mối liên hệ giữa các thành phần của hệ thống trong việc thực hiện một nhiệm vụ cụ thể.

- Trình bày được các cách thức giải quyết vấn đề phát sinh của hệ thống AI nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của hệ thống.

Chủ đề

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

A. Tư duy lấy con người làm trung tâm

A1. Tính chủ động của con người

Quyền kiểm soát của con người trong dự án AI

- Thực hành phân tích một hệ thống AI nhằm đảm bảo con người có quyền kiểm soát và chịu trách nhiệm đối với tất cả các bước quan trọng trong vòng đời AI thông qua một dự án sáng tạo AI.

Con người trong hệ thống AI

- Phân tích vai trò của con người và AI trong các bước chính của quá trình ra quyết định, và kiểm tra xem trách nhiệm giải trình của con người đối với các quyết định có tuân thủ các quy định hiện hành tại địa phương hay quốc tế hay không

A2. AI vì sự tiến bộ của con người

Nguyên tắc đạo đức khi thiết kế AI

- Hiểu được mục đích của việc xây dựng bộ nguyên tắc cá nhân, đó là để:

+ Hướng dẫn hành vi khi tham gia vào các hoạt động liên quan đến AI.

+ Đảm bảo mọi sản phẩm hoặc ý tưởng AI được phát triển một cách có trách nhiệm và nhân văn.

- Thực hành soạn thảo một bộ nguyên tắc cá nhân khi làm việc với AI, bao gồm các nội dung cơ bản như:

+ An toàn: đảm bảo hệ thống AI không gây nguy hiểm cho con người hoặc môi trường.

+ Công bằng: tránh thiên vị, phân biệt đối xử trong dữ liệu và kết quả AI.

+ Minh bạch: giải thích được AI hoạt động như thế nào, không che giấu thông tin.

+ Tôn trọng quyền riêng tư: không sử dụng hoặc chia sẻ dữ liệu cá nhân trái phép.

+ Trách nhiệm: kiểm tra, đánh giá và chịu trách nhiệm về sản phẩm AI tạo ra.

+ Lợi ích xã hội: thiết kế AI nhằm phục vụ con người, cộng đồng và môi trường bền vững.

A3. Công dân trong kỉ nguyên AI

Trách nhiệm công dân trong xã hội có AI

- Hiểu và phân tích được rằng “trách nhiệm công dân trong xã hội AI” bao gồm:

+ Sử dụng AI một cách an toàn, trung thực và có đạo đức.

+ Tôn trọng quyền riêng tư và dữ liệu của người khác.

+ Không sử dụng AI để lan truyền thông tin sai lệch, gian lận hay gây hại.

+ Đóng góp vào việc xây dựng môi trường số tích cực, công bằng và nhân văn.

B. Đạo đức AI

B1. Các khía cạnh đạo đức của AI

Vấn đề đạo đức của AI

- Phân tích được nguyên nhân dẫn đến các vấn đề đạo đức hoặc sai lệch trong quá trình hoạt động của hệ thống AI.

B2. Sử dụng AI an toàn và có trách nhiệm

Mức độ rủi ro với AI

- Đánh giá và xác định được mức độ rủi ro của AI có thể dẫn đến vi phạm quy định của nhà trường hoặc các quy định pháp luật liên quan.

B3. Nguyên tắc đạo đức và trách nhiệm xã hội

Trách nhiệm trong hệ sinh thái AI

- Trình bày được quyền và trách nhiệm của người phát triển, người sử dụng AI, cũng như vai trò của cá nhân trong việc góp ý, đề xuất xây dựng chính sách và quy định liên quan đến AI.

C. Các kĩ thuật và ứng dụng AI

C2. Ứng dụng AI trong học tập và cuộc sống

Các yêu cầu dành cho công cụ AI hỗ trợ các hoạt động học tập và xã hội

- Tùy chỉnh các yêu cầu hệ thống AI để hỗ trợ các hoạt động học tập và hoạt động xã hội.

- Phân tích và lựa chọn ý tưởng thiết kế các công cụ AI để thực hiện các công việc khác nhau.

C3. Công nghệ AI

Một số công cụ thiết kế và phát triển hệ thống AI

- Tìm hiểu và thử nghiệm các công cụ thiết kế, phát triển công cụ AI.

- Tìm hiểu và thử nghiệm một số công cụ mã nguồn mở hoặc miễn phí dùng để thiết kế, huấn luyện và phát triển hệ thống AI, chẳng hạn như Teachable Machine, ML5.js, TensorFlow.js, hoặc MIT App Inventor, ...

Một số hệ thống AI thử nghiệm

- Phân tích được các yêu cầu của hệ thống AI thử nghiệm.

Tùy chỉnh và tối ưu hệ thống AI

- Đánh giá khả năng tối ưu hệ thống AI thông qua cập nhật công nghệ/kỹ thuật mới.

- Phân tích và xác định các nhiệm vụ cần thiết để tùy chỉnh hệ thống AI.

- Nêu được ví dụ về cách thức đánh giá hiệu suất của hệ thống AI.

C4. Dữ liệu trong AI

Thu thập, cải thiện dữ liệu và các công cụ, nền tảng phát triển hệ thống AI

- Thu thập và tổ chức dữ liệu đáp ứng yêu cầu của hệ thống AI thử nghiệm.

- Phân tích và xác định được các nền tảng hoặc bộ công cụ phát triển AI, cải thiện các bộ dữ liệu đáp ứng quá trình thiết kế, phát triển AI.

D. Thiết kế hệ thống AI

D1. Nhận diện & hình thành giải pháp

Giải pháp hệ thống AI

- Trình bày được một số nhiệm vụ cụ thể và phân tích, lựa chọn được các phương án thiết kế và vận hành hệ thống AI phù hợp để đạt hiệu quả cao trong nhiệm vụ đó.

D2. Cấu trúc & tương tác, cải tiến hệ thống

Phát triển hệ thống AI

- Trình bày được các vai trò khác nhau trong quá trình phát triển một sản phẩm AI (như người đề xuất ý tưởng, lập trình, huấn luyện, kiểm thử) và giải thích được rằng việc tạo ra sản phẩm AI cần có sự hợp tác giữa nhiều người với chuyên môn khác nhau.

- Phân tích được nguyên nhân của các vấn đề phát sinh trong hệ thống AI và lựa chọn được cách giải quyết phù hợp để hệ thống hoạt động ổn định và hiệu quả hơn.