Ngày 26/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm.
Nghị định 46/2026/NĐ-CP tiếp tục duy trì ba phương thức kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP) đối với thực phẩm nhập khẩu gồm: kiểm tra chặt, kiểm tra thông thường và kiểm tra giảm, tuy nhiên đã chuẩn hóa điều kiện áp dụng và phạm vi kiểm tra của từng phương thức, cụ thể:
- Kiểm tra chặt được áp dụng đối với nhóm hàng có nguy cơ cao về ATTP, bao gồm các sản phẩm từng vi phạm, có cảnh báo trong nước hoặc quốc tế, hoặc thuộc doanh nghiệp, cơ sở sản xuất có lịch sử không tuân thủ. Phương thức này bao gồm kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa và lấy mẫu kiểm nghiệm nhiều chỉ tiêu.
- Kiểm tra thông thường là phương thức áp dụng phổ biến cho đa số thực phẩm nhập khẩu, trong đó việc lấy mẫu và kiểm nghiệm được lựa chọn từ các nhóm chỉ tiêu chất lượng, an toàn thực phẩm trong hồ sơ.
Căn cứ vào bản chất thành phần cấu tạo, lịch sử chất lượng của mặt hàng, quá trình vận chuyển, bảo quản của mặt hàng, lịch sử nhập khẩu của chủ hàng, xuất xứ của mặt hàng, hệ thống quản lý chất lượng đang áp dụng của mặt hàng, cơ quan kiểm tra nhà nước lựa chọn chỉ tiêu chất lượng, an toàn thực phẩm từ các nhóm chỉ tiêu chất lượng, an toàn thực phẩm trong hồ sơ.
- Đáng chú ý, kiểm tra giảm được thiết kế như một cơ chế khuyến khích tuân thủ. Với phương thức này, cơ quan chức năng chỉ kiểm tra hồ sơ, không lấy mẫu kiểm nghiệm. Điều kiện áp dụng là doanh nghiệp có ít nhất 03 lô hàng liên tiếp đạt yêu cầu trong vòng 12 tháng, hoặc hàng hóa có chứng nhận của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu được Việt Nam thừa nhận. Tuy nhiên, việc áp dụng kiểm tra giảm chỉ có thời hạn, tối đa 12 tháng, nhằm tránh cơ chế “ưu tiên vĩnh viễn”.
Việc chuyển đổi không còn phụ thuộc nhiều vào đánh giá cảm tính mà dựa trên tiêu chí định lượng cụ thể, như số lần kiểm tra đạt yêu cầu, thời gian tuân thủ liên tục và mức độ rủi ro của sản phẩm. Ngược lại, khi phát hiện vi phạm hoặc có cảnh báo mới, hàng hóa có thể bị chuyển ngược lại phương thức kiểm tra chặt.
Điều 23 Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định:
- Mặt hàng có 03 lần nhập khẩu liên tiếp trong vòng 12 tháng được cấp Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu theo phương thức kiểm tra thông thường sẽ được áp dụng phương thức kiểm tra giảm.
Thời gian áp dụng kiểm tra giảm tối đa là 12 tháng kể từ ngày ký Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu đối với lần nhập khẩu cuối cùng trong 3 lần liên tiếp. Hết thời gian áp dụng kiểm tra giảm, mặt hàng nhập khẩu tiếp tục áp dụng phương thức kiểm tra thông thường (trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 22 Nghị định 46/2026/NĐ-CP).
Việc thực hiện chuyển đổi giữa phương thức kiểm tra thông thường với phương thức kiểm tra giảm cho mặt hàng nhập khẩu sẽ áp dụng luân phiên theo nguyên tắc trên.
- Mặt hàng nhập khẩu có 03 lần liên tiếp được cấp Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu theo phương thức kiểm tra chặt trong vòng 12 tháng sẽ được áp dụng phương thức kiểm tra thông thường kể từ ngày cơ quan kiểm tra nhà nước ký thông báo chuyển phương thức kiểm tra (trừ trường hợp có cảnh báo khác liên quan đến thời hạn áp dụng phương thức kiểm tra chặt của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền).
Nghị định 46/2026/NĐ-CP: Chuẩn hóa kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu (Hình từ internet)
Một trong điểm mới của Nghị định 46/2026/NĐ-CP là quy định rõ trách nhiệm của cơ quan kiểm tra ATTP trong trường hợp kiểm tra, kết luận sai gây thiệt hại cho doanh nghiệp nhập khẩu, cụ thể điểm h khoản 2 Điều 20 Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định:
Cơ quan kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu phải có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết khiếu nại của chủ hàng hóa.
Nếu việc kiểm tra không đúng quy định hoặc kết luận sai dẫn đến thiệt hại, cơ quan kiểm tra phải hoàn trả toàn bộ phí, lệ phí kiểm tra, kiểm nghiệm, đồng thời thực hiện bồi thường thiệt hại cho chủ hàng hóa (nếu có) theo quy định của pháp luật.
Xem thêm chi tiết tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/01/2026.
16
(028) 3930 3279
Hỗ trợ trực tuyến
0906 22 99 66
