Lý do đề xuất tăng lương hưu 4,5% và 200.000 đồng/tháng từ 1/7/2026

Lý do đề xuất tăng lương hưu 4,5% và 200.000 đồng/tháng từ 1/7/2026

Tại Dự thảo Tờ trình dự thảo Nghị định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng, Bộ Nội vụ đã nêu ra lý do đề xuất tăng lương hưu 4,5% và 200.000 đồng/tháng từ 1/7/2026.

Cụ thể, Bộ Nội vụ đã đề xuất tăng lương hưu từ ngày 01/7/2026 với 02 phương án như sau:

Phương án 1:

Thực hiện điều chỉnh tăng 4,5% và 200.000 đồng/tháng trên mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026 đối với các đối tượng quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, e và g khoản 1 Điều 1 Dự thảo Nghị định.

Thực hiện điều chỉnh tăng 8% trên mức trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026 đối với các đối tượng còn lại.

Phương án 2:

Thực hiện điều chỉnh tăng 8% trên mức trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026 đối với các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 1 Dự thảo Nghị định.

Sau khi thực hiện điều chỉnh theo Phương án 1 hoặc Phương án 2 nêu trên đối với người nghỉ hưu trước năm 1995 có mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng có mức hưởng thấp hơn 3.800.000 đồng/tháng thì tiếp tục được điều chỉnh như sau: Tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng đối với những người có mức hưởng dưới 3.500.000 đồng/người/tháng; tăng lên bằng 3.800.000 đồng/người/tháng đối với những người có mức hưởng từ 3.500.000 đồng/người/tháng đến dưới 3.800.000 đồng/người/tháng.

Về đề xuất cách thức điều chỉnh kết hợp theo số tương đối (tỷ lệ phần trăm) và theo số tiền tuyệt đối, Bộ Nội vụ lý giải tại Dự thảo Tờ trình dự thảo Nghị định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng như sau:

Căn cứ theo quy định tại khoản 1: “Lương hưu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ BHXH” và khoản 2: “Điều chỉnh mức tăng lương hưu thỏa đáng đối với đối tượng có mức lương hưu thấp và nghỉ trước năm 1995 bảo đảm thu hẹp khoảng cách chênh lệch lương hưu giữa người nghỉ hưu ở các thời kỳ” được quy định tại Điều 67 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Bộ Nội vụ đã phối hợp với các bộ, ngành có liên quan báo cáo Chính phủ trình cấp có thẩm quyền xem, xét quyết định mức điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng trong năm 2026 (trên cơ sở dự báo về mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng năm 2026, nâng cao mức sống của người nghỉ hưu). Theo đó, mức điều chỉnh chung 8% đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Lý do đề xuất tăng lương hưu 4,5% và 200.000 đồng/tháng từ 1/7/2026 (Hình từ Internet)

Tuy nhiên, việc áp dụng mức chung điều chỉnh 8% cho toàn bộ đối tượng người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng sẽ không khắc phục được hạn chế hiện nay trong việc điều chỉnh lương hưu, cụ thể:

(1) Chưa thể chế hoá được quan điểm tại Nghị quyết 28-NQ/TW năm 2018: “Thay đổi cách thức điều chỉnh lương hưu theo hướng chia sẻ”;

(2) Chưa làm giảm bớt được vấn đề chênh lệnh lương hưu giữa người có mức lương hưu thấp và mức lương hưu cao sau khi thực hiện điều chỉnh (thậm chí còn làm gia tăng chênh lệch về giá trị tuyệt đối), đặc biệt là người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng từ năm 1995 trở đi;

(3) Chưa đáp ứng được mong mỏi, nguyện vọng của đa số những người đang hưởng lương hưu hiện nay, kiến nghị của cử tri, đại biểu Quốc hội (về việc thực hiện điều chỉnh lương hưu theo số tiền tuyệt đối bên cạnh việc điều chỉnh theo mức tăng chung (điều chỉnh theo số tương đối).

Cụ thể, căn cứ trên số liệu thống kê do cơ quan BHXH cung cấp, thì người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng chủ yếu thuộc nhóm có mức hưởng từ 3 triệu đồng/tháng đến dưới 10 triệu đồng/tháng với tổng số người là hơn 2,4 triệu người chiếm gần 80%.

Mức hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng bình quân theo các nhóm đối tượng như sau:

(i) Đối với nguồn Ngân sách nhà nước đảm bảo: mức lương hưu bình quân là 5,7 triệu đồng/người/tháng; mức trợ cấp BHXH (mất sức lao động) bình quân là 3,3 triệu đồng/người/tháng; mức trợ cấp hằng tháng bình quân từ 2,2 đến 2,5 triệu đồng/người/tháng.

(ii) Đối với nguồn quỹ BHXH đảm bảo: mức lương hưu bình quân là 6,7 triệu đồng/người/tháng; mức hưởng bình quân của cán bộ xã, phường là 2,7 triệu đồng/người/tháng.

Do đó, khi việc thực hiện điều chỉnh lương hưu kết hợp giữa việc điều chỉnh theo số tương đối (điều chỉnh tăng thêm theo tỷ lệ %) và số tuyệt đối (tăng thêm số tiền tuyệt đối).

Cụ thể là: thực hiện điều chỉnh tăng 4,5% và 200.000 đồng/tháng trên mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng thì đối với những người có mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng với mức thấp sẽ nhận được mức điều chỉnh tương đối cao hơn trên mức lương hưu, trợ cấp hiện hưởng, điều này thể hiện tính chia sẻ hơn so với việc chỉ thuần điều chỉnh theo mức điều chỉnh theo mức tăng tương đối (tỷ lệ phần trăm).

Trong khi đó, vẫn đảm bảo việc bảo toàn giá trị khoản lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng trước yếu tố lạm phát do vẫn thực hiện việc điều chỉnh theo tỷ lệ phần trăm (4,5%).