Tiêu chuẩn đơn vị hành chính nông thôn có yếu tố đặc thù từ 2026

Tiêu chuẩn đơn vị hành chính nông thôn có yếu tố đặc thù từ 2026

Ngày 24/12/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính.

Theo Điều 9 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 quy định về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính nông thôn có yếu tố đặc thù như sau:

(1) Tỉnh, xã có 50% dân số là người dân tộc thiểu số ở miền núi hoặc có đường biên giới quốc gia trên đất liền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định đối với tỉnh, xã tương ứng; cứ thêm 10% dân số là người dân tộc thiểu số thì được giảm thêm 5% mức quy định đối với tỉnh, xã tương ứng; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

(2) Xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển được xác nhận theo quyết định của cấp có thẩm quyền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại điểm c khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục 1 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

(3) Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, mức tối thiểu của tiêu chuẩn diện tích tự nhiên của tỉnh bằng 50% mức quy định, của xã bằng 70% mức quy định; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục 1 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

(4) Đơn vị hành chính nông thôn có nhiều yếu tố đặc thù thì mỗi tiêu chuẩn chỉ được áp dụng mức giảm tương ứng với một yếu tố đặc thù quy định trên.

Tiêu chuẩn đơn vị hành chính nông thôn có yếu tố đặc thù từ 2026 (Hình từ internet)

Tiêu chuẩn đơn vị hành chính cấp tỉnh, xã từ 01/01/2026

(1) Tiêu chuẩn của tỉnh

- Quy mô dân số:

+ Tỉnh miền núi từ 900.000 người trở lên;

+ Tỉnh không thuộc điểm nêu trên từ 1.400.000 người trở lên.

- Diện tích tự nhiên:

+ Tỉnh miền núi từ 8.000 km² trở lên;

+ Tỉnh không thuộc điểm nêu trên từ 5.000 km² trở lên.

- Có định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm của cả nước.

- Có ít nhất 01 đô thị đạt tiêu chuẩn đô thị loại II.

(3) Tiêu chuẩn của xã

- Quy mô dân số:

+ Xã miền núi từ 5.000 người trở lên;

+ Xã ở hải đảo từ 2.500 người trở lên;

+ Xã không thuộc 2 điểm nêu trên từ 16.000 người trở lên.

- Diện tích tự nhiên:

+ Xã miền núi từ 100 km² trở lên;

+ Xã ở hải đảo từ 15 km² trở lên;

+ Xã không thuộc 2 điểm nêu trên từ 30 km² trở lên.

- Có định hướng phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm của tỉnh, thành phố.

(Điều 1 và 2 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15)

Xem thêm Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Đơn vị hành chính được hình thành trước ngày 01/01/2026 thì không phải đánh giá lại tiêu chuẩn của đơn vị hành chính quy định tại Chương I Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

Trường hợp điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính để giải quyết các vấn đề còn bất hợp lý về phân định địa giới đơn vị hành chính do biến động về địa chất, địa hình hoặc do quá trình phát triển kinh tế - xã hội mà diện tích tự nhiên của đơn vị hành chính biến động không quá 20% và không làm thay đổi số lượng đơn vị hành chính thì đơn vị hành chính sau khi điều chỉnh địa giới không phải đánh giá tiêu chuẩn của đơn vị hành chính quy định tại Chương I Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

Đơn vị hành chính nông thôn đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch, định hướng phát triển thành đơn vị hành chính đô thị thì được áp dụng tiêu chuẩn diện tích tự nhiên của đơn vị hành chính đô thị đó.

Trường hợp để đáp ứng yêu cầu đặc biệt về quản lý lãnh thổ, bảo vệ chủ quyền quốc gia hoặc phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực liên kết phát triển với các trung tâm kinh tế lớn của quốc gia theo định hướng của cấp có thẩm quyền thì đơn vị hành chính có thể được thành lập, nhập, chia hoặc điều chỉnh địa giới mà không áp dụng các tiêu chuẩn quy định tại Chương I Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.