Năm 2026: Nghiêm cấm cán bộ tòa gợi ý nhận tiền, quà, lợi ích từ đương sự, luật sư liên quan đến vụ án

Năm 2026: Nghiêm cấm cán bộ tòa gợi ý nhận tiền, quà, lợi ích từ đương sự, luật sư liên quan đến vụ án (Hình ảnh từ Internet)

Ngày 31/12/2025, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Quyết định 3918/QĐ-TANDTC về Quy tắc ứng xử của người có chức vụ, quyền hạn trong Tòa án nhân dân.

Năm 2026: Nghiêm cấm cán bộ tòa gợi ý nhận tiền, quà, lợi ích từ đương sự, luật sư liên quan đến vụ án

Cụ thể, tại điểm đ khoản 1 Điều 5 Quy tắc ban hành kèm Quyết định 3918/QĐ-TANDTC năm 2025 quy định “nghiêm cấm cán bộ tòa có hành vi gợi ý, nhận tiền, quà, lợi ích vật chất hoặc phi vật chất dưới bất kỳ hình thức nào từ đương sự, luật sư, cá nhân, tổ chức có liên quan đến vụ việc giải quyết tại Tòa án”.

Quy định này là một bước đi rất cần thiết nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động tư pháp. Theo đó, quy định còn góp phần phòng ngừa tiêu cực, tham nhũng vặt, bảo đảm việc giải quyết vụ việc được khách quan, đúng pháp luật, không bị chi phối bởi các lợi ích riêng.

Dưới góc nhìn pháp lý, quy định này mang ý nghĩa rất lớn, không chỉ về mặt kỷ luật công vụ mà còn đối với niềm tin của xã hội vào công lý, cụ thể:

- Thứ nhất, quy định này là “hàng rào pháp lý” để phòng ngừa tham nhũng và tiêu cực trong hoạt động xét xử bởi hoạt động của Tòa án gắn trực tiếp với quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp. Chỉ một hành vi “gợi ý”, “nhận quà cảm ơn” dù nhỏ cũng có thể làm lệch cán cân công lý, tạo ra sự bất bình đẳng giữa các bên tham gia tố tụng. Việc quy định cấm tuyệt đối, không phân biệt giá trị lớn hay nhỏ, vật chất hay phi vật chất, giúp bịt kín các “khe hở” thường bị lợi dụng để hợp thức hóa những hành vi tiêu cực.

- Thứ hai, quy định góp phần bảo đảm nguyên tắc khách quan, vô tư của người tiến hành tố tụng. Một trong những nền tảng của tư pháp công bằng là người giải quyết vụ việc phải độc lập, không chịu bất kỳ tác động, chi phối nào từ lợi ích cá nhân. Khi cán bộ Tòa án không được phép tiếp nhận bất kỳ “ưu đãi” nào từ các bên, quá trình thụ lý, giải quyết và ra quyết định sẽ giảm thiểu tối đa nguy cơ thiên lệch, từ đó nâng cao chất lượng bản án, quyết định của Tòa.

- Thứ ba, quy định này có tác dụng bảo vệ chính cán bộ Tòa án bởi trong thực tế, nhiều cán bộ có thể rơi vào tình huống “nể nang”, bị động trước các mối quan hệ xã hội hoặc những lời đề nghị tinh vi. Khi đã có quy định cấm rõ ràng và tuyệt đối, cán bộ có cơ sở pháp lý vững chắc để từ chối, tránh bị lôi kéo, ràng buộc hoặc sau này phải chịu trách nhiệm pháp lý do những hành vi tưởng như “xã giao”.

Cuối cùng, đây là thông điệp mạnh mẽ về xây dựng nền tư pháp liêm chính, phục vụ nhân dân. Cụ thể, quy định không chỉ mang tính răn đe mà còn thể hiện quyết tâm làm trong sạch đội ngũ cán bộ Tòa án, khẳng định định hướng xây dựng một nền tư pháp minh bạch, lấy công lý và quyền lợi hợp pháp của người dân làm trung tâm. Khi người dân tin rằng mọi vụ việc được giải quyết dựa trên pháp luật chứ không phải “phong bì” hay quan hệ, niềm tin vào Tòa án sẽ được củng cố bền vững.

Xem thêm Quyết định 3918/QĐ-TANDTC có hiệu lực thi hành từ ngày 31/12/2025.