Các nội dung mới được bổ sung trong Luật Thi hành án dân sự 2025

Các nội dung mới được bổ sung trong Luật Thi hành án dân sự 2025 (Hình ảnh từ Internet)

Tháng 01/2026, Cục Quản lý Thi hành án dân sự đã công bố Tài liệu giới thiệu nội dung cơ bản của Luật Thi hành án dân sự 2025.

Tài liệu Thi hành án

Các nội dung mới được bổ sung trong Luật Thi hành án dân sự 2025

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, định hướng lớn nhằm đẩy mạnh cải cách tư pháp, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật. Trong đó, nhiều văn bản quan trọng đã xác định rõ yêu cầu, nhiệm vụ tiếp tục hoàn thiện thể chế liên quan đến thi hành án dân sự (THADS) như: Nghị quyết 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; Nghị quyết 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới; Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Kết luận 162-KL/TW ngày 06/6/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư thông qua Đề án tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy hệ thống THADS bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả…

Theo đó, Sau 17 năm thi hành Luật thi hành án dân sự 2008, bên cạnh những kết quả tích cực đạt được, Luật Thi hành án dân sự 2008 đã bộc lộ một số tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc.

Do đó, ngày 05/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV đã thông qua Luật Thi hành án dân sự 2025, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026 và thay thế Luật Thi hành án dân sự 2008.

Cụ thể, Luật Thi hành án dân sự 2025 đã bổ sung một số điểm mới (áp dụng từ 01/7/2026) như sau:

(1) Bổ sung các quy định về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số mạnh mẽ trong hoạt động thi hành án dân sự

Thể chế hóa Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Luật THADS (sửa đổi) đã bổ sung nhiều quy định ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động THADS (như: Điều 5 ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động THADS, Điều 9 về điều kiện bảo đảm cho công tác THADS, Điều 35 về thông báo qua phương tiện điện tử, Điều 37 về ứng dụng công nghệ thông tin trong xác minh, Điều 54 về thanh toán qua chuyển khoản...); trong đó nổi bật là Luật đã dành riêng một điều riêng để quy định về Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong THADS. Theo đó:

- Bổ sung quy định cơ sở dữ liệu về thi hành án dân sự được kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và ngược lại. 

- Bổ sung quy định các thủ tục về thi hành án dân sự theo quy định của Luật này được thực hiện trực tiếp hoặc trên môi trường số được công nhận theo quy định của pháp luật. Văn bản, hồ sơ, tài liệu, thông tin liên quan đến thi hành án dân sự được lập dưới dạng thông điệp dữ liệu, ký số, gửi, nhận, lưu trữ, xử lý, chia sẻ trên môi trường số bảo đảm theo quy định của pháp luật có giá trị pháp lý như văn bản, hồ sơ, tài liệu, thông tin dưới dạng giấy, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. 

- Bổ sung quy định văn bản, hồ sơ, tài liệu trong Luật bao gồm văn bản, hồ sơ, tài liệu giấy và văn bản, hồ sơ, tài liệu điện tử

- Quy định về thông báo thi hành án trên môi trường số; xác minh điều kiện thi hành án thông qua kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; việc chuyển giao bản án, quyết định, gửi hồ sơ thi hành án theo yêu cầu có thể thực hiện trên môi trường số; bổ sung phương thức thanh toán tiền thi hành án qua chuyển khoản hoặc phương tiện thanh toán khác…

- Để tạo cơ sở pháp lý triển khai thực hiện các nhiệm vụ về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động THADS, Luật quy định một số điều khoản có hiệu lực sớm (ngày 20 tháng 01 năm 2026), bao gồm quy định liên quan đến chuyển đổi số, giá trị pháp lý của các thủ tục trên môi trường số, trách nhiệm kết nối, chia sẻ của các cơ quan trong THADS..., như: khoản 9 và khoản 11 Điều 3; Điều 5; điểm g khoản 2 Điều 11; điểm đ khoản 2 Điều 12; khoản 8 và khoản 9 Điều 20; khoản 7 và khoản 8 Điều 21 và khoản 8 Điều 27.

(2) Bổ sung các quy định về Văn phòng THADS, Thừa hành viên

Những quy định về Văn phòng THADS và Thừa hành viên là nội dung quan trọng, thể hiện sự đổi mới mạnh mẽ công tác THADS theo chủ trương xã hội hóa một số hoạt động THADS tại Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương. Chính phủ đã phối hợp với Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, các cơ quan, tổ chức có liên quan nghiên cứu kỹ các yêu cầu, lộ trình, cơ chế bảo đảm việc xã hội hóa một số hoạt động THADS; tiến hành sơ kết 05 năm thi hành Nghị định 08/2020/NĐ-CP ngày 08/01/2020 ; xác định rõ những khó khăn, vướng mắc về hoạt động THADS của Thừa phát lại. Trên cơ sở đó, Luật đã dành mục 2 Chương II quy định về Thừa hành viên và Văn phòng THADS với những nội dung chính như sau:

- Đổi tên Thừa phát lại thành Thừa hành viên và đổi tên Văn phòng Thừa phát lại thành Văn phòng THADS để bảo đảm tính phổ thông, dễ hiểu hơn, phù hợp với phạm vi, tính chất hoạt động THADS của tổ chức này. Văn phòng THADS và Thừa hành viên vẫn được thực hiện các hoạt động khác như quy định hiện hành về Thừa phát lại . Luật cũng quy định điều khoản chuyển tiếp đối với tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại, bảo đảm việc đổi tên không ảnh hưởng đến hoạt động của các văn phòng Thừa phát lại, không phát sinh chi phí liên quan.

- Văn phòng THADS tổ chức thi hành án theo yêu cầu của đương sự; không có thẩm quyền tổ chức thi hành các vụ việc thi hành án chủ động, thu hồi tiền, tài sản cho Nhà nước mà các nhiệm vụ này vẫn do cơ quan THADS thực hiện. 

- Về nhiệm vụ, quyền hạn: Thừa phát lại tiếp tục được thực hiện 04 thủ tục về thi hành án theo Nghị định 08/2020/NĐ-CP; mở rộng thẩm quyền của Thừa phát lại về 04 thủ tục khác. Đồng thời, Thừa phát lại được đề nghị cơ quan, tổ chức có thẩm quyền thực hiện phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ; tạm ngừng giao dịch, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản.

Xem thêm Tài liệu giới thiệu nội dung cơ bản của Luật Thi hành án dân sự 2025.