05 điểm mới về tuyển quân tham gia nghĩa vụ quân sự 2026

05 điểm mới về tuyển quân tham gia nghĩa vụ quân sự 2026 (Hình từ Internet)

05 điểm mới về tuyển quân tham gia nghĩa vụ quân sự 2026

Năm 2026 là năm đầu tiên công tác tuyển quân được thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Do vậy, để công tác tuyển quân được thực hiện chặt chẽ, dân chủ, công khai, đúng quy trình, đúng luật, thống nhất trong toàn quốc, Thiếu tướng Nguyễn Thành Long đã nêu rõ những điểm mới trong công tác tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ năm 2026. Cụ thể như sau:

(1) Một là, đối với công tác đăng ký nghĩa vụ quân sự và quản lý công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Từ năm 2026, công dân thực hiện đăng ký NVQS bằng hình thức trực tiếp, hoặc trực tuyến, đồng thời rút ngắn thời hạn đăng ký từ 10 ngày xuống 05 ngày. 

Đây là nội dung mới nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và thực hiện Đề án 06 của Chính phủ, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân thực hiện các thủ tục hành chính về lĩnh vực nghĩa vụ quân sự, góp phần cải cách thủ tục hành chính trong thực hiện nghĩa vụ quân sự.

(2) Hai là, về thẩm quyền gọi sơ tuyển, gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, gọi công dân nhập ngũ.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định giao số lượng, danh sách gọi công dân nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân theo đề nghị của Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp tỉnh (thay thế thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện trước đây). 

Chủ tịch UBND cấp xã quyết định gọi từng công dân sơ tuyển, gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, gọi nhập ngũ (thay thế thẩm quyền của Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện, Trưởng Công an cấp huyện trước đây).

(3) Ba là, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong tuyển quân.

Đơn cử, trách nhiệm của địa phương cấp xã trong tuyển quân như sau:

- Thực hiện trách nhiệm theo quy định tại Điểm a nêu trên và chỉ đạo Hội đồng nghĩa vụ quân sự, các ban, ngành liên quan và các thôn thực hiện tuyển quân đúng quy định, giao quân bảo đảm đủ chỉ tiêu, chất lượng. 

- Các thôn tổ chức bình cử, đề xuất công dân nam trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự đi sơ tuyển

- Chỉ đạo các thôn tổ chức bình cử, đề xuất công dân nam trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự đi sơ tuyển thực hiện nghĩa vụ quân sự đúng quy định.

- Tổ chức sơ tuyển; lập danh sách gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự bàn giao cho Hội đồng khám sức khỏe và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực; gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự (số lượng gọi khám không quá bốn lần so với chỉ tiêu gọi nhập ngũ); xét duyệt công dân nhập ngũ.

- Báo cáo Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp tỉnh qua Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh danh sách công dân đủ điều kiện gọi nhập ngũ, tạm hoãn gọi nhập ngũ và miễn gọi nhập ngũ. 

- Lập, hoàn chỉnh đầy đủ hồ sơ nghĩa vụ quân sự và các thủ tục liên quan đối với công dân đủ điều kiện gọi nhập ngũ để bàn giao cho Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực.

- Thực hiện công khai trên Cổng thông tin điện tử và niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, cơ quan, tổ chức, nơi sinh hoạt cộng đồng của các thôn theo quy định (họ và tên; ngày, tháng, năm sinh; nơi thường trú; nghề nghiệp, nơi làm việc; lý do miễn, tạm hoãn gọi nhập ngũ hoặc đủ điều kiện thực hiện nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân). 

- Trước Lễ giao nhận quân từ 03 ngày đến 05 ngày, tổ chức cấp phát quân trang cho công dân nhập ngũ theo quy định

- Phối hợp với Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực và đơn vị nhận quân hiệp đồng giao nhận quân, thống nhất chốt quân số; quyết định gọi công dân nhập ngũ.

- Chỉ đạo Ban Chỉ huy quân sự cấp xã phối hợp với các ban, ngành liên quan hướng dẫn những công dân được nhận quyết định gọi nhập ngũ, lập các hồ sơ liên quan để bàn giao cho Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực cùng với hồ sơ nghĩa vụ quân sự.

- Trước Lễ giao nhận quân từ 03 ngày đến 05 ngày, tổ chức cấp phát quân trang cho công dân nhập ngũ theo quy định bảo đảm thống nhất, đúng quy định theo từng quân, binh chủng và điều kiện thời tiết, khí hậu vùng, miền.

- Phối hợp với Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực thực hiện Lễ Giao nhận quân theo quy định của Bộ Quốc phòng bảo đảm trang trọng, an toàn, là Ngày hội tòng quân ở địa phương.

- Thường xuyên trao đổi thông tin về tình hình công dân được gọi nhập ngũ; phối hợp với Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực và đơn vị nhận quân thực hiện bù đổi tại đơn vị (nếu có).

- Chỉ đạo Ban Chỉ huy quân sự cấp xã phối hợp với Công an cấp xã và các ban, ngành, đoàn thể nắm chắc tiêu chuẩn chính trị, đạo đức và những vấn đề mới phát sinh của công dân chuẩn bị nhập ngũ, kịp thời thông tin và cung cấp để Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực và đơn vị nhận quân biết, quản lý. 

- Phối hợp với đơn vị nhận quân và gia đình giải quyết quân nhân đào ngũ, bỏ ngũ theo quy định của pháp luật.

(4) Bốn là, trách nhiệm của đơn vị nhận quân.

Hiệp đồng với địa phương giao quân để thống nhất về chỉ tiêu tuyển nhận, thời gian nghiên cứu hồ sơ và chốt quân số với địa phương trước 10 ngày kể từ ngày Chủ tịch UBND cấp xã quyết định gọi công dân nhập ngũ; phối hợp với Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh, Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực, UBND cấp xã tổ chức và dự Lễ Giao nhận quân tại Ban Chỉ huy PTKV hoặc cụm xã.

Tổ chức phúc tra tiêu chuẩn chiến sĩ mới và bù đổi nếu có trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận quân

Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận quân phải tổ chức phúc tra tiêu chuẩn chiến sĩ mới và bù đổi xong (nếu có). 

Trường hợp phải chờ kết quả xác minh về chính trị, đạo đức hoặc giám định về sức khỏe thì kịp thời thông báo, hiệp đồng với Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực, UBND cấp xã để chủ động quân số bù đổi. Thời gian bù đổi không quá 15 ngày tính từ ngày giao nhận quân.

Chịu trách nhiệm về kết quả phúc tra, thống nhất với Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực, UBND cấp xã lập văn bản và thực hiện giao nhận quân bù đổi (nếu có) tại đơn vị.

Từ năm 2026 đối với các đơn vị cấp trung đoàn và tương đương, cần hiệp đồng chặt chẽ với Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực, UBND các xã trên địa bàn để thống nhất về chỉ tiêu tuyển nhận, thời gian nghiên cứu hồ sơ và chốt quân số; phối hợp tổ chức Lễ Giao nhận quân, thực hiện giao nhận quân, lưu quân (nếu có) và phúc tra tiêu chuẩn chiến sĩ mới. 

Thời hạn phúc tra tiêu chuẩn chiến sĩ mới có thay đổi, nới rộng thời hạn từ 07 ngày lên thành 10 ngày kể từ ngày nhận quân, các đơn vị phải tổ chức phúc tra tiêu chuẩn chiến sĩ mới và bù đổi xong (nếu có). 

Đồng thời xác định việc phối hợp, hiệp đồng với Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực và UBND cấp xã để thực hiện bù đổi.

(5) Năm là, tổ chức hiệp đồng giao nhận quân.

Điểm mới về hiệp đồng giao nhận quân là: Ban Chỉ huy PTKV phối hợp UBND các xã trên địa bàn để tổ chức hiệp đồng giao nhận quân với các đơn vị nhận quân cấp trung đoàn và tương đương.