Thông tư 99/2025 có hiệu lực từ 2026: Kế toán doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Thông tư 99/2025 có hiệu lực từ 2026: Kế toán doanh nghiệp cần lưu ý gì? (Hình từ internet)

Ngày 27/10/2025, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp.

1. Thay đổi về hệ thống tài khoản kế toán

Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC có một số điều chỉnh về hệ thống tài khoản kế toán như sau:

- Bổ sung tài khoản 215 - Tài sản sinh học

Chi tiết tài khoản:

2151 Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ

21511 Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ chưa đạt đến giai đoạn trưởng thành

21512 Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ đạt đến giai đoạn trưởng thành

215121 Nguyên giá

215122 Giá trị khẩu hao lũy kế

2152 Súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần

2153 Cây trồng theo mùa vụ hoặc lấy sản phẩm một lần

- Thay đổi tên tài khoản

Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định tên tài khoản như sau:

Tài khoản 112 - Tiền gửi không kỳ hạn

Tài khoản 155 - Sản phẩm

Tài khoản 158 - Nguyên liệu, vật tư tại kho bảo thuế

Tài khoản 242 - Chi phí chờ phân bổ

Tài khoản 244 - Ký quỹ, ký cược

Tài khoản 419 - Cổ phiếu mua lại của chính mình

…

- Bổ sung tài khoản chi tiết 82112

Tài khoản 82112 là chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.

2. Yêu cầu xây dựng quy chế quản trị nội bộ và tổ chức kiểm soát nội bộ

Đây là quy định mới mà Thông tư 200/2014/TT-BTC chưa có. Cụ thể, theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 99/2025/TT-BTC:

2. Doanh nghiệp có trách nhiệm tự xây dựng quy chế quản trị nội bộ (hoặc các tài liệu tương đương) và tổ chức kiểm soát nội bộ nhằm phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bộ phận và cá nhân có liên quan đến việc tạo lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế phát sinh tại doanh nghiệp, đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật doanh nghiệp và pháp luật có liên quan.

3. Thay đổi về Báo cáo tình hình tài chính

Hướng dẫn báo cáo tài chính tại phụ lục 2 Phụ lục IV Thông tư 99/2025/TT-BTC có một số thay đổi như sau:

- Bổ sung mã số 124, 125, 126

Mã số 120 = Mã số 121+ Mã số 122 + Mã số 123 + Mã số 124 + Mã số 125 + Mã số 126

- Mã số 124: Dự phòng đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn ngắn hạn

- Mã số 125: Đầu tư ngắn hạn khác

- Mã số 126: Dự phòng tổn thất các khoản đầu tư ngắn hạn khác

- Sửa đổi quy định về chỉ tiêu 134 - Tài sản ngắn hạn phát sinh từ hợp đồng

Chỉ tiêu 134 phản ánh toàn bộ giá trị tài sản phát sinh từ hợp đồng có thời hạn không quá 12 tháng hoặc một chu kỳ kinh doanh thông thường kể từ thời điểm kết thúc kỳ kế toán. Số liệu để ghi vào chỉ tiêu này căn cứ vào số dư Nợ TK 137 "Tài sản phát sinh từ hợp đồng"

- Thay đổi mã số chỉ tiêu

+ Các khoản phải thu ngắn hạn (Mã số 130)

Chỉ tiêu 136 - > 135

Chỉ tiêu 137 -> 136

Chỉ tiêu 139 -> 137

Bỏ chỉ tiêu 135 - Phải thu về cho vay ngắn hạn

- Các khoản phải thu dài hạn (Mã số 210)

Chỉ tiêu 216 -> 215

Chỉ tiêu 219 -> 216

Bỏ chỉ tiêu 215 - Phải thu về cho vay dài hạn

4. Bổ sung nguyên tắc lập Báo cáo tài chính khi thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán

Căn cứ tại khoản 2 Điều 5 Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định thay đổi đơn vị kế toán trong kế toán:

- Tại kỳ kế toán đầu tiên kể từ khi thay đổi, doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số dư các khoản mục trên sổ kế toán và Báo cáo tình hình tài chính sang đơn vị tiền tệ trong kế toán mới theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình (là trung bình cộng giữa tỷ giá mua chuyển khoản và tỷ giá bán chuyển khoản) của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch (là ngân hàng thương mại mà doanh nghiệp có tần suất hoặc giá trị giao dịch nhiều hơn so với bên khác) tại ngày thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán.

- Đối với thông tin so sánh (cột kỳ trước) trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, doanh nghiệp áp dụng tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch của kỳ trước liền kề với kỳ thay đổi.

- Doanh nghiệp phải trình bày trên Bản thuyết minh Báo cáo tài chính lý do thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán và khi có những ảnh hưởng đối với Báo cáo tài chính do việc thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán.

5. Các trường hợp phải ban hành Quy chế hạch toán kế toán

Theo quy định Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp có trách nhiệm ban hành Quy chế hạch toán kế toán (hoặc các tài liệu tương đương) trong các trường hợp:

- Khi thiết kế thêm hoặc sửa đổi, bổ sung về biểu mẫu chứng từ kế toán theo khoản 2 Điều 9.

- Khi sửa đổi, bổ sung về tên, số hiệu, kết cấu và nội dung phản ánh của các tài khoản kế toán theo khoản 2 Điều 11.

- Khi thiết kế thêm hoặc sửa đổi, bổ sung về biểu mẫu sổ kế toán theo khoản 2 Điều 12.

- Khi bổ sung thêm các chỉ tiêu của Báo cáo tài chính theo khoản 1 Điều 18.