Vướng mắc của Nghị định 46/2026/NĐ-CP về kiểm tra an toàn thực phẩm với thực phẩm nhập khẩu (Công văn 8012/CHQ-GSQL)

Vướng mắc của Nghị định 46/2026/NĐ-CP về kiểm tra an toàn thực phẩm với thực phẩm nhập khẩu (Công văn 8012/CHQ-GSQL) (Hình từ Internet)

Vướng mắc của Nghị định 46/2026/NĐ-CP về kiểm tra an toàn thực phẩm với thực phẩm nhập khẩu (Công văn 8012/CHQ-GSQL)

Cục Hải quan ban hành Công văn 8012/CHQ-GSQL ngày 31/01/2026 về việc kiểm tra an toàn thực phẩm.

Theo Cục Hải quan, trong quá trình triển khai thực hiện Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết 66.13/2026/NĐ-CP quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm, Cục Hải quan nhận được phản ánh vướng mắc của các Chi cục Hải quan khu vực, một số doanh nghiệp.

Trong đó, tại các cửa khẩu diễn ra tình trạng các đơn vị thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo quy định tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP tạm ngưng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm cho các lô hàng thực phẩm nhập khẩu có nguồn gốc từ thực vật và động vật, lý do: mặc dù Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP có quy định chuyển tiếp đối với: việc tự công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm, cơ quan kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, tuy nhiên không có điều khoản chuyển tiếp đối với trình tự kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu để làm cơ sở ban hành Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu.

Theo thống kê nhanh của Cục Hải quan thì trong ngày 30/01/2026:

- Tại cửa khẩu quốc tế Kim Thành (Lào Cai): có khoảng 300 xe nông sản tươi sống (rau, củ quả) và hàng bánh kẹo chưa có kết quả kiểm tra ATTP để được thông quan hàng hóa.

- Tại cửa khẩu Hoa Lư (Đồng Nai): 251 xe chở mặt hàng sắn lát chuối chưa có kết quả kiểm tra ATTP.

- Tại một số cửa khẩu khác, số lượng hàng hoá là thực phẩm bị ùn tắc tính đến thời điểm hiện tại như sau: Lao Bảo (Quảng Trị) 50 xe, Dinh Bà (Đồng Tháp) 100 xe, Vĩnh Xương (An Giang) 200 ghe thuyền, Thường Phước (Đồng Tháp) 200 ghe thuyền, Tịnh Biên 200 xe,...

Quyền và trách nhiệm của Cơ quan kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu 

Theo khoản 2 Điều 20 Nghị định 46/2026/NĐ-CP, Cơ quan kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu (sau đây gọi là cơ quan kiểm tra nhà nước) có quyền và trách nhiệm sau đây:

- Thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, bao bì, dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhập khẩu theo phương thức, trình tự, thủ tục được quy định tại Nghị định này;

- Cấp Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt hoặc không đạt yêu cầu nhập khẩu theo Mẫu số 02 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP; Thông báo mặt hàng được áp dụng chuyển đổi phương thức kiểm tra từ kiểm tra chặt sang kiểm tra thông thường, từ kiểm tra thông thường sang kiểm tra giảm theo Mẫu số 03 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP;

- Chỉ định các chỉ tiêu chất lượng, an toàn thực phẩm đối với mặt hàng nhập khẩu theo phương thức kiểm tra tương ứng;

- Lựa chọn cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm được chỉ định phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm để kiểm nghiệm các chỉ tiêu chất lượng, an toàn thực phẩm tại điểm c khoản 2 Điều 20 Nghị định 46/2026/NĐ-CP;

- Thu phí, lệ phí kiểm tra, kiểm nghiệm theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí;

- Bảo đảm trình độ chuyên môn, tính chính xác, trung thực và khách quan khi kiểm tra, xác nhận an toàn thực phẩm đối với các lô hàng, mặt hàng nhập khẩu; chịu trách nhiệm toàn diện đối với việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu;

- Chịu sự chỉ đạo, kiểm tra và hướng dẫn về tổ chức và nghiệp vụ của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương;

- Tiếp nhận và giải quyết khiếu nại của chủ hàng hóa. Nếu gây thiệt hại cho chủ hàng hóa, cơ quan kiểm tra nhà nước phải hoàn trả toàn bộ phí, lệ phí kiểm tra, kiểm nghiệm, đồng thời phải bồi thường thiệt hại cho chủ hàng hóa (nếu có) theo quy định của pháp luật;

- Lưu trữ hồ sơ kiểm tra theo quy định của pháp luật và xuất trình hồ sơ lưu trữ khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền;

- Thực hiện báo cáo 06 tháng/lần về cơ quan được giao nhiệm vụ tương ứng theo quy định tại Mẫu số 04 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP hoặc báo cáo đột xuất theo yêu cầu của bộ quản lý ngành;

- Lựa chọn cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm được chỉ định phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm để kiểm nghiệm các chỉ tiêu chất lượng, an toàn thực phẩm đối với sản phẩm nhập khẩu nhằm mục đích viện trợ; kiểm tra các nội dung ghi nhãn sản phẩm nhập khẩu nhằm mục đích này;

- Lấy mẫu để kiểm nghiệm và kiểm tra thực trạng hàng hóa được Cơ quan kiểm tra nhà nước tiến hành hoặc Cơ quan kiểm tra nhà nước lựa chọn và giao cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm được chỉ định phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm thực hiện. Cán bộ lấy mẫu phải có chứng chỉ hoặc giấy chứng nhận tham gia đào tạo, tập huấn có nội dung về lấy mẫu thực phẩm.