
Đề xuất miễn thuế xăng dầu nhập khẩu do xung đột tại Iran (Hình từ Internet)
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu xăng dầu.
Tại Dự thảo, Bộ Công Thương nêu Cơ sở thực tiễn cho đề xuất ban hành Nghị định như sau: Hiện nay, chiến tranh Mỹ, Israel và Iran đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam và thế giới, cụ thể:
- Eo biển Hormuz hiện bị Iran phong toả khiến cho khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ nguồn dầu thô tại các nước Trung Đông: Iran, Iraq, UAE, Saudi Arabia, Kuwait..., không thể đi qua eo biển này đến các Nhà máy lọc dầu trên thế giới, đặc biệt đối với khu vực châu Á - nơi phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu thô Trung Đông. Hậu quả là các Nhà máy lọc dầu khu vực châu Á đã phải cắt giảm công suất, mở kho dự trữ dầu thô, hạn chế, dừng xuất khẩu sản phẩm xăng dầu. Nguồn sản phẩm khan hiếm khiến cho giá xăng dầu tại thị trường Singapore bị đẩy lên rất cao (cả giá Mops và Pre) nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
- Tương tự như trường hợp của các nhà máy lọc dầu khu vực châu Á, một số nhà máy lọc dầu trong nước cũng gặp phải khó khăn khi nguồn cung dầu thô từ nước ngoài có nguy cơ thiếu hụt dẫn đến việc khó có thể thực hiện được Hợp đồng giao hàng hiện hữu. Các nhà cung cấp trong khu vực cũng đang xem xét tuyên bố bất khả kháng nếu tình trạng trên kéo dài khiến các Nhà máy lọc dầu không có đủ nguồn dầu thô chạy ra sản phẩm.
- Hiện nguồn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam hầu hết nhập từ Asean và Hàn Quốc với mức thuế suất chủ yếu là 0% theo các cam kết FTA. Tuy nhiên, trước bối cảnh chung của cả thế giới thì việc mua xăng dầu thành phẩm của Asean và Hàn Quốc cũng sẽ gặp khó khăn.
Nếu tiếp tục duy trì tình trạng trên, chiến tranh và phong tỏa eo biển Hormuz diễn ra kéo dài, trong khi nhập khẩu thay thế, bổ sung vừa khan hiếm vừa bị đội giá kép, thậm chí có thể không có hàng để mua nhập khẩu, nguồn cung trong nước gặp khó khăn sẽ dẫn đến bất lợi cho Việt Nam trên cả hai phương diện đảm bảo nguồn cung xăng dầu và bình ổn giá cả. Trước yêu cầu đặc biệt cấp bách của thực tiễn cần phải có ngay giải pháp để các Thương nhân đầu mối đa dạng hóa nguồn cung góp phần giải quyết tình hình trên.
Do đó, Bộ Công Thương đã đề xuất giải pháp điều chỉnh mức thuế nhập khẩu MFN đối với các mặt hàng xăng, dầu bằng 0% gửi Bộ Tài chính tổng hợp, hoàn thiện dự thảo Nghị định và thời gian áp dụng đến ngày 30 tháng 4 năm 2026.
Từ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên thì việc xây dựng và trinh Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định 26/2023/NĐ-CP theo trình tự, thủ tục rút gọn là phù hợp và cần thiết.
Trên đây là đề xuất miễn thuế xăng dầu nhập khẩu do xung đột tại Iran của Bộ Công Thương.
Nội dung cơ bản của dự thảo Nghị định như sau:
Nghị định này sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dấu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định 26/2023/NĐ-CP theo đề xuất của Bộ Công Thương tại công văn số 1395/BCT-TTTN ngày 5/3/2026 là sửa đổi Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi về 0% đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu xăng, dầu (trong đó có một số mặt hàng đã có mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi là 0% thì không cần thiết phải điều chỉnh nữa), cụ thể như sau:
- Nhóm mặt hàng giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN từ 10% xuống 0%: Bao gồm các mặt hàng xăng động cơ không pha chì (thuộc các mã HS: 2710.12.21, 2710.12.22, 2710.12.24, 2710.12.25) và mặt hàng Naphtha, reformate cùng các chế phẩm khác dùng để pha chế xăng động cơ (thuộc mã HS 2710.12.80).
- Nhóm mặt hàng giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN từ 7% xuống 0%: Bao gồm các mặt hàng nhiên liệu diesel, các loại dầu nhiên liệu (thuộc các mã HS 2710.19.71, 2710.19.72, 2710.19.79); nhiên liệu động cơ máy bay (thuộc mã HS 2710.19.81, 2710.19.82); các kerosine khác (thuộc mã HS 2710.19.83).
- Nhóm mặt hàng giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN từ 3% xuống 0%: Bao gồm mặt hàng Xylen (thuộc mã HS 2707.30.00), condensate (thuộc mã HS 2709.00.20), P-Xylen (thuộc mã HS 2902.43.00).
- Mặt hàng Hydrocarbon mạch vòng loại khác thuộc mã HS 2902.90.90 giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN từ 2% xuống 0%.
- Về hiệu lực thi hành:
+ Mức thuế suất quy định tại Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày ký đến ngày 30 tháng 4 năm 2026. Sau ngày Nghị định này hết hiệu lực, mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này được thực hiện theo quy định tại Nghị định 26/2023/NĐ-CP, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.
+ Trường hợp cần thiết phải kéo dài thời gian có hiệu lực của Nghị định, Bộ Công Thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp trình Chính phủ ban hành Nghị quyết để kéo dài thời gian có hiệu lực của Nghị định này.
+ Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.
Xem thêm tại Dự thảo Nghị định.