
Luật Đa dạng sinh học mới nhất 2026 và tổng hợp văn bản hướng dẫn
Hiện hành, Luật Đa dạng sinh học mới nhất năm 2026 đang được áp dụng là Luật Đa dạng sinh học 2008 được thông qua ngày 13/11/2008, có hiệu lực từ ngày 01/07/2009.
Bên cạnh đó, Luật Đa dạng sinh học 2008 được sửa đổi bởi 03 Luật bao gồm:
(01) Luật sửa đổi 15 Luật trong lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường 2025;
Ngày ban hành 11/12/2025
Ngày hiệu lực từ 01/01/2026
(02) Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của 37 Luật có liên quan đến quy hoạch 2018.
Ngày ban hành 20/11/2018
Ngày hiệu lực từ 01/01/2019
Ngoài ra, Chính phủ còn ban hành 01 Nghị định để hướng dẫn về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường như sau:
- Nghị định 136/2025/NĐ-CP quy định phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường
Ngày ban hành 12/06/2025
Ngày hiệu lực từ 01/07/2025
Luật Đa dạng sinh học 2008 quy định về bảo tồn và phát triển bền vững đa dạng sinh học; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong bảo tồn và phát triển bền vững đa dạng sinh học.
Luật Đa dạng sinh học 2008 có các văn bản hướng dẫn bao gồm:
- Nghị định 43/2026/NĐ-CP sửa đổi các Nghị định trong lĩnh vực bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học
- Nghị định 59/2017/NĐ-CP về quản lý tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích từ việc sử dụng nguồn gen
- Nghị định 65/2010/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đa dạng sinh học
- Thông tư 85/2025/TT-BNNMT quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm, loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành
- Thông tư 83/2025/TT-BNNMT hướng dẫn Luật Đa dạng sinh học, một số Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật Đa dạng sinh học và Luật Bảo vệ môi trường do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành
- Thông tư 69/2025/TT-BNNMT quy định về Danh mục loài ngoại lai xâm hại do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành
- Thông tư 25/2016/TT-BTNMT hướng dẫn mẫu đơn đăng ký, giấy chứng nhận cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học và mẫu báo cáo tình trạng bảo tồn loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ của cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học do Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành
Căn cứ Điều 7 Luật Đa dạng sinh học 2008 được sửa đổi bởi Luật sửa đổi 15 Luật trong lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường 2025 có quy định chi tiết về những hành vi bị nghiêm cấm về đa dạng sinh học như sau:
- Săn bắt, đánh bắt, khai thác loài hoang dã trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn, trừ việc vì mục đích nghiên cứu khoa học; lấn chiếm đất đai, phá hoại cảnh quan, hủy hoại hệ sinh thái tự nhiên, nuôi trồng các loài ngoại lai xâm hại trong khu bảo tồn.
- Xây dựng công trình, nhà ở trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn, trừ công trình phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh; xây dựng công trình, nhà ở trái phép trong phân khu phục hồi sinh thái của khu bảo tồn.
- Điều tra, khảo sát, thăm dò, khai thác khoáng sản; chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô trang trại, nuôi trồng thuỷ sản quy mô công nghiệp; cư trú trái phép, gây ô nhiễm môi trường trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và phân khu phục hồi sinh thái của khu bảo tồn.
- Săn bắt, đánh bắt, khai thác bộ phận cơ thể, giết, tiêu thụ, vận chuyển, mua, bán trái phép loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; quảng cáo, tiếp thị, tiêu thụ trái phép sản phẩm có nguồn gốc từ loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.
- Nuôi sinh sản, nuôi sinh trưởng và trồng cấy nhân tạo trái phép loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.
- Nhập khẩu, phóng thích trái phép sinh vật biến đổi gen, mẫu vật di truyền của sinh vật biến đổi gen.
- Nhập khẩu, phát triển loài ngoại lai xâm hại, trừ trường hợp nhập khẩu để phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học theo quy định của pháp luật.
- Tiếp cận trái phép nguồn gen thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.
- Chuyển đổi trái phép mục đích sử dụng đất trong khu bảo tồn.