9 thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số từ 01/3/2026

9 thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số từ 01/3/2026 (Hình từ internet)

9 thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số từ 01/3/2026

Ngày 15/1/2026, HĐTP Tòa án nhân dân tối cao ban hành Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP hướng dẫn thực hiện thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp trên môi trường số tại Tòa án nhân dân, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.

Theo đó, các thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án được thực hiện trên môi trường số để giải quyết vụ án, vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án, bao gồm các thủ tục sau đây:

- Nộp đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, đơn kháng cáo, đơn đề nghị, kiến nghị, đơn khiếu nại, tố cáo (sau đây gọi là đơn khởi kiện, yêu cầu);

- Cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ,

- Cấp, tống đạt, thông báo văn bản;

- Nộp tạm ứng án phí, lệ phí, chi phí tố tụng; án phí, lệ phí, chi phí tố tụng,

- Phiên họp, phiên tòa giải quyết vụ án, vụ việc;

- Cấp trích lục, bản sao bản án, quyết định của Tòa án;

- Giao, nhận hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng giữa các Tòa án;

- Số hóa, lưu trữ hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng;

- Thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp khác theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao.

Điều kiện tham gia thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số

Theo Điều 5 Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP, cơ quan, tổ chức, cá nhân có yêu cầu, lựa chọn thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số phải đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

- Có cam kết tuân thủ các quy trình về thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số do Tòa án nhân dân tối cao ban hành và hướng dẫn của Nghị quyết này.

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân có sử dụng chữ ký điện tử hoặc sử dụng hình thức xác nhận khác bằng phương tiện điện tử theo phân loại, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật và mức độ xác thực tương ứng với loại giao dịch để thực hiện giao dịch điện tử theo quy định của pháp luật và Quy chế thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số tại Tòa án nhân dân (sau đây gọi là Quy chế) do Tòa án nhân dân tối cao ban hành.

Nguyên tắc thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số

Căn cứ Điều 4 Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP, nguyên tắc thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số được quy định như sau:

- Phù hợp với quy định của pháp luật tố tụng, pháp luật về chuyển đổi số, pháp luật về giao dịch điện tử, Nghị quyết này và pháp luật có liên quan.

- Thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số có giá trị pháp lý như các phương thức khác theo quy định của pháp luật.

- Bảo đảm hợp pháp, hợp lý, khoa học, tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức của tổ chức, cá nhân và cơ quan có thẩm quyền; bảo đảm bình đẳng, khách quan, công khai, minh bạch, bảo mật, an ninh mạng và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan có thẩm quyền.

- Không yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp lại những dữ liệu, tài liệu mà Tòa án đang quản lý hoặc đã được cơ quan nhà nước khác sẵn sàng chia sẻ hoặc thông tin, dữ liệu đã được xác thực qua các cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu ngành; chuẩn hóa, kết nối dữ liệu giữa các Tòa án.

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền lựa chọn phương thức thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp, trường hợp không lựa chọn thì Tòa án xem xét, quyết định phương thức theo quy định của pháp luật tố tụng, phương thức quy định tại Nghị quyết này.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân đã lựa chọn thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số không được thay đổi phương thức trong quá trình giải quyết vụ án, vụ việc, trừ trường hợp có lý do chính đáng và được Tòa án chấp nhận.

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về tính chính xác và tính hợp pháp của thông tin được kê khai, việc giao nộp tài liệu, chứng cứ khi thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số; có trách nhiệm theo dõi, cập nhật, phản hồi các thông tin liên quan với Tòa án và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.