Điểm mới Luật Đấu thầu 90 (Luật Đấu thầu sửa đổi tại Luật số 90/2025)

Điểm mới Luật Đấu thầu 90 (Luật Đấu thầu sửa đổi tại Luật số 90/2025) (Hình từ Internet)

Điểm mới Luật Đấu thầu 90 (Luật Đấu thầu sửa đổi tại Luật số 90/2025)

Quốc hội thông qua Luật số 90/2025/QH15 theo đó sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu như sau:

Luật sửa đổi, bổ sung 44 điều và thay thế, bãi bỏ một số khoản, cụm từ của Luật Đấu thầu, trong đó tập trung:

(1) Sửa đổi các quy định nhằm thể chế hóa Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

- Bổ sung khoản 8 và khoản 9 Điều 3 để quy định tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ được tự quyết định lựa chọn nhà thầu thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo phương thức khoán chi, mua trực tiếp từ hộ gia đình, cá nhân.

- Sửa đổi Điều 10 để bổ sung đối tượng được hưởng ưu đãi trong đấu thầu như nhà thầu, nhà đầu tư là cá nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, nhà đầu tư nước ngoài có cam kết chuyển giao công nghệ cho nhà đầu tư trong nước,...; sản phẩm công nghệ cao, công nghệ số,... Cho phép các nhà đầu tư là doanh nghiệp trong lĩnh vực KHCN, đổi mới sáng tạo không phải chứng minh khả năng thu xếp vốn chủ sở hữu như: doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; trung tâm đổi mới sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ cao,...

- Sửa đổi các Điều 30, 31, 58, 61 để quy định áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ; phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá, phương thức đánh giá theo các tiêu chí kỹ thuật đối với gói thầu có yêu cầu sử dụng công nghệ hoặc sản phẩm thuộc Danh mục công nghệ cao, công nghệ chiến lược để khắc phục tình trạng đấu thầu giá rẻ.

- Bổ sung khoản 3 Điều 11 để làm rõ việc áp dụng đấu thầu quốc tế hoặc đấu thầu trong nước đối với dự án thực hiện tại khu vực hạn chế tiếp cận đất đai, khu vực biển hạn chế sử dụng; khoản 4 Điều 11 để quy định nhà thầu tham dự gói thầu thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tổ chức đấu thầu trong nước được sử dụng nhà thầu phụ, nhà thầu đặc biệt nước ngoài đối với phần công việc mà nhà thầu trong nước chưa thực hiện được.

(2) Sửa đổi các quy định về phạm vi áp dụng của Luật Đấu thầu

Sửa đổi khoản 1 Điều 2, điểm d khoản 7 Điều 3 để quy định doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo chi thường xuyên không sử dụng ngân sách nhà nước được tự quyết định việc mua sắm trên cơ sở bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả và trách nhiệm giải trình.

(3) Sửa đổi các quy định nhằm đơn giản hóa quy trình, thủ tục, tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu

- Bãi bỏ khoản 1 Điều 79, sửa đổi các Điều 70, 78, 80,... để bãi bỏ vai trò bên mời thầu, chuyển giao một số nhiệm vụ của bên mời thầu cho chủ đầu tư, tổ chuyên gia; đồng thời, bổ sung trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc chấp thuận hoặc không chấp thuận việc việc điều chuyển khối lượng, phạm vi công việc của nhà thầu phụ cho tổ chức, đơn vị khác khi cần đáp ứng yêu cầu về tiến độ, chất lượng gói thầu khi nhà thầu chính đề xuất; bổ sung khoản 4a Điều 82 để quy định trách nhiệm của nhà thầu trong việc quản lý, kiểm soát khối lượng, phạm vi công việc của gói thầu do nhà thầu thực hiện; báo cáo chủ đầu tư việc điều chuyển khối lượng công việc của nhà thầu phụ cho tổ chức, đơn vị khác khi cần đáp ứng yêu cầu về tiến độ, chất lượng gói thầu.

- Sửa đổi các Điều 4, 40, 41,... để phân cấp thẩm quyền phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu của người có thẩm quyền cho chủ đầu tư, sửa đổi khái niệm người có thẩm quyền;

- Sửa đổi Điều 17 để bổ sung trường hợp “thay đổi về mục tiêu, phạm vi đầu tư trong quyết định đầu tư đã được phê duyệt đối với dự án hoặc thay đổi về mục tiêu, phạm vi mua sắm đối với dự toán mua sắm do sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy nhà nước và các trường hợp bất khả kháng khác,...” được áp dụng hủy thầu.

- Sửa đổi Điều 20, bổ sung Điều 29 để quy định nguyên tắc áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu. Theo đó, trường hợp gói thầu đáp ứng điều kiện áp dụng của một trong các hình thức lựa chọn nhà thầu như chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt,... nhưng chủ đầu tư quyết định không áp dụng các hình thức này thì được áp dụng các hình thức khác như đấu thầu rộng rãi, chào hàng cạnh tranh,... mà không phải tuân thủ điều kiện của hình thức tương ứng.

- Sửa đổi Điều 23 theo hướng mở rộng nguyên tắc áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với gói thầu thuộc các lĩnh vực chiến lược, các dự án, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, công nghệ, đôi mới sáng tạo đặc biệt, chuyên đôi số; dự án đầu tư công đặc biệt; dự án đầu tư công khẩn cấp; gói thầu cần đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả... và giao Chính phủ quy định chi tiết Điều này nhằm bảo đảm tính linh hoạt, chủ động, kịp thời điều chỉnh, đáp ứng nhu cầu phát sinh trong thực tiễn.

- Sửa đổi Điều 24 theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết về hạn mức áp dụng chào hàng cạnh tranh, đồng thời quy định hồ sơ mời thâu không bắt buộc quy định tiêu chuẩn đánh giá về năng lực, kinh nghiệm của nhà thâu.

- Sửa đổi khoản 1 Điều 29 để bổ sung nguyên tắc đối với gói thầu có điều kiện về lợi ích quốc gia, đặc thù về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mà nếu áp dụng một trong các hình thức lựa chọn nhà thầu quy định tại các điều 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28 và 29a của Luật này thì không đáp ứng được yêu cầu thực hiện dự án, gói thầu được áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt.

- Bổ sung Điều 29a để quy định đặt hàng là một trong các hình thức lựa chọn nhà thầu. Đồng thời, mở rộng áp dụng hình thức này không chỉ đối với sản phẩm, dịch vụ công ích, dịch vụ sự nghiệp công mà còn bao gồm dịch vụ, hàng hóa thuộc lĩnh vực chiến lược, nghiên cứu khoa học trọng điểm, quan trọng quốc gia, công nghiệp mũi nhọn, hạ tâng năng lượng...; sản phẩm hàng hóa từ kết quả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đặc biệt... có sử dụng nguồn vốn đầu tư công và các nguồn vốn khác, không chỉ giới hạn là nguồn chi thường xuyên.

- Bổ sung điểm c khoản 1 Điều 31 để quy định gói thầu mua thuốc, vật tư y tế, thiết bị y tế đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế được áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ.

- Bổ sung khoản 2a Điều 34, sửa đổi Điều 34a để bổ sung hình thức chỉ định nhà đầu tư, bổ sung nguyên tắc áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt đối với dự án đầu tư kinh doanh có yêu cầu thực hiện đặt hàng, giao nhiệm vụ để thực hiện dự án thuộc các lĩnh vực chiến lược, các dự án đầu tư phát triển trọng điểm, quan trọng quốc gia trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

- Bãi bỏ khoản 3 Điều 40, khoản 3 Điều 41 để lược bỏ thủ tục thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu; sửa đổi các Điều 42, 43, 44, 45... để quy định nguyên tắc chung đối với nội dung hồ sơ mời thầu, thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu, lược bỏ một số thủ tục trong lựa chọn nhà thầu như: thẩm định hồ sơ mời thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu,... và giao Chính phủ quy định chi tiết.

- Sửa đổi khoản 7 Điều 53, khoản 3 Điều 55 để giao Chính phủ quy định chi tiết về việc tổng hợp nhu cầu mua sắm tập trung của cơ sở y tế là đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên; việc thanh toán từ nguồn quỹ bảo hiểm y tế của cơ sở y tế là đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên không chọn áp dụng quy định của Luật này đối với mua thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế.

- Sửa đổi khoản 1 Điều 61 để quy định đối với gói thầu xây lắp, trường hợp nhà thầu chào giá dự thầu thấp bất thường so với giá gói thầu, chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu giải trình, làm rõ tính khả thi, hợp lý của giá dự thầu đã chào để làm cơ sở đánh giá đáp ứng hoặc loại bỏ hồ sơ dự thầu theo quy định của Chính phủ.

- Sửa đối Điều 62 Luật Đấu thầu để bãi bỏ yêu cầu thực hiện dự án tương tự của nhà đầu tư, lược bỏ yêu cầu về vốn chủ sở hữu đối với doanh nghiệp khoa học, công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; lược bỏ tiêu chuẩn đánh giá đối với dự án do nhà đầu tư đề xuất áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư.

- Sửa đổi các Điều 84, 86 để bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát đối với doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính được tự quyết định hoạt động mua sắm quy định tại điểm d khoản 7 Điều 3 Luật Đấu thầu.

- Sửa đổi Điều 89, bãi bỏ các Điều 90, 91, 92, 93 để quy định nguyên tắc chung về giải quyết kiến nghị thông qua bên chủ đầu tư, người có thẩm quyền, Hội đồng giải quyết kiến nghị và giao Chính phủ quy định chi tiết.

- Chỉnh lý khoản 1 Điều 22 về đấu thầu hạn chế và một số nội dung kỹ thuật đề bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Xem thêm tại Luật Đấu thầu 90: Luật Đấu thầu sửa đổi tại Luật số 90/2025.