Chính sách mới >> Chính sách mới 24/03/2026 13:20 PM

Từ 01/3/2027, bổ sung nguyên tắc lợi ích người dân khi đăng ký hộ tịch (dự kiến)

24/03/2026 13:20 PM

Bộ Tư pháp đã công bố dự thảo Luật Hộ tịch, trong đó bổ sung nguyên tắc lợi ích của người dân khi đăng ký hộ tịch.

Từ 01/3/2027, bổ sung nguyên tắc lợi ích người dân khi đăng ký hộ tịch (dự kiến) (Hình ảnh từ Internet)

Từ 01/3/2027, bổ sung nguyên tắc lợi ích người dân khi đăng ký hộ tịch (dự kiến) (Hình ảnh từ Internet)

Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến dự thảo Luật Hộ tịch.

Dự thảo Luật Hộ tịch

Từ 01/3/2027, bổ sung nguyên tắc lợi ích người dân khi đăng ký hộ tịch (dự kiến)

Cụ thể, tại Điều 9 dự thảo Luật Hộ tịch đã đề xuất nguyên tắc đăng ký hộ tịch, khai thác, chia sẻ dữ liệu hộ tịch như sau:

(1) Tôn trọng và bảo đảm quyền nhân thân của cá nhân.

(2) Mọi sự kiện hộ tịch của cá nhân phải được đăng ký đầy đủ, kịp thời, trung thực, khách quan và chính xác.

(3) Mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký một lần, không trùng lặp tại các cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền của Việt Nam, trừ trường hợp đăng ký lại kết hôn.

Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm kiểm tra thông tin trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch và cơ sở dữ liệu liên quan trước khi thực hiện đăng ký hộ tịch.

(4) Bảo đảm công khai, minh bạch thủ tục đăng ký hộ tịch.

(5) Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm chủ động khai thác dữ liệu điện tử, tra cứu thông tin trong cơ sở dữ liệu liên quan, phù hợp với mức độ đáp ứng của cơ sở dữ liệu, không yêu cầu nộp, xuất trình hoặc tải lên giấy tờ là thành phần hồ sơ, trừ trường hợp không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác.

(6) Việc thu thập, xử lý, chia sẻ, khai thác dữ liệu hộ tịch phải bảo đảm an toàn, bí mật, đúng mục đích, phù hợp quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Hiện hành, tại Điều 5 Luật Hộ tịch 2014 thì nguyên tắc đăng ký hộ tịch như sau:

- Tôn trọng và bảo đảm quyền nhân thân của cá nhân.

- Mọi sự kiện hộ tịch của cá nhân phải được đăng ký đầy đủ, kịp thời, trung thực, khách quan và chính xác; trường hợp không đủ điều kiện đăng ký hộ tịch theo quy định của pháp luật thì người đứng đầu cơ quan đăng ký hộ tịch từ chối bằng văn bản và nêu rõ lý do.

- Đối với những việc hộ tịch mà Luật này không quy định thời hạn giải quyết thì được giải quyết ngay trong ngày; trường hợp nhận hồ sơ sau 15 giờ mà không giải quyết được ngay thì trả kết quả trong ngày làm việc tiếp theo.

- Mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký tại một cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền theo quy định của Luật này.

Cá nhân có thể được đăng ký hộ tịch tại cơ quan đăng ký hộ tịch nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi đang sinh sống. Trường hợp cá nhân không đăng ký tại nơi thường trú thì Ủy ban nhân dân cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp xã, Cơ quan đại diện nơi đã đăng ký hộ tịch cho cá nhân có trách nhiệm thông báo việc đăng ký hộ tịch đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cá nhân đó thường trú.

- Mọi sự kiện hộ tịch sau khi đăng ký vào Sổ hộ tịch phải được cập nhật kịp thời, đầy đủ vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử.

- Nội dung khai sinh, kết hôn, ly hôn, khai tử, thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại giới tính, xác định lại dân tộc của cá nhân trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch là thông tin đầu vào của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

- Bảo đảm công khai, minh bạch thủ tục đăng ký hộ tịch.

Như vậy, tại dự thảo, có thể thấy hiện hành người dân phải cung cấp nhiều giấy tờ những sắp tới đây (khi dự thảo được thông qua), cơ quan Nhà nước sẽ có trách nhiệm chủ động tra cứu dữ liệu liên thông, tránh việc người dân phải tự đi tìm, tức khi đã có dữ liệu, chỉ cần quét qua VNeID là có thể tìm được thông tin. Điều này hoàn toàn mang đến các lợi ích cho người đi đăng ký hộ tịch, tiết kiệm thời gian và minh bạch hơn.

Do vậy, cần áp dụng nguyên tắc vì lợi ích của người dân theo hướng nếu sai sót do lỗi của cơ quan Nhà nước trong quá trình ghi chép hoặc chuyển đổi số, cơ quan có thẩm quyền phải có trách nhiệm tự rà soát, điều chỉnh, không bắt buộc người dân đi tìm chứng cứ cũ.

Xem thêm dự thảo Luật Hộ tịch dự kiến có hiệu lực từ 01/3/2027.