Công văn 171: Chỉ đạo hỏa tốc về thực hiện nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền ở cấp xã

Công văn 171: Chỉ đạo hỏa tốc về thực hiện nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền ở cấp xã (Hình từ internet)

Ngày 21/11/2025, Ban chỉ đạo của Chính phủ về sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp đã ban hành Công văn 171/CV-BCĐ giải quyết dứt điểm khó khăn vướng mắc ở cấp xã khi vận hành chính quyền địa phương 02 cấp.

Công văn 171/CV-BCĐ

Công văn 171: Chỉ đạo hỏa tốc về thực hiện nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền ở cấp xã 

Theo đó, thực hiện Kết luận 210-KL/TW năm 2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới và ý kiến chỉ đạo của Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại cuộc họp Bộ Chính trị ngày 14/11/2025.

Ban chỉ đạo của Chính phủ về sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp (sau đây viết là Ban Chỉ đạo của Chính phủ) yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung, khẩn trương chỉ đạo, giải quyết dứt điểm các khó khăn, vướng mắc ở cấp xã khi vận hành chính quyền địa phương 02 cấp.

Trong đó, yêu cầu giải quyết khó khăn về tổ chức thực hiện chức năng, nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền như sau: 

- Tiếp tục đánh giá tính khả thi và khả năng thực hiện pháp luật về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền ở cấp xã để kịp thời điều chỉnh, hướng dẫn theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, ban hành văn bản mới phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương và yêu cầu của Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15.

- Đối với các nhiệm vụ thuộc cấp huyện trước đây đã được phân định thẩm quyền cho cấp xã tại các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, trường hợp có vướng mắc, khó khăn, giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chủ động linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành và phân công rõ trách nhiệm cho các cơ quan, tổ chức có liên quan kịp thời tháo gỡ khó khăn và chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện theo thẩm quyền. Trường hợp vượt thẩm quyền, có văn bản đề nghị Bộ quản lý ngành, lĩnh vực xem xét, giải quyết theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.

- Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện sát sao, đầy đủ, có hiệu quả các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền khắc phục ngay những vướng mắc, bất cập, tăng cường toàn diện cho cấp xã, bảo đảm đến hết năm 2025 không còn có khó khăn, vướng mắc liên quan đến nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền ở địa phương.

Phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương khi tổ chức CQĐP 2 cấp

Phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương được nêu rõ tại Điều 11 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 như sau: 

- Nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương các cấp được xác định trên cơ sở phân định thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và cơ quan nhà nước ở địa phương và của mỗi cấp chính quyền địa phương theo hình thức phân quyền, phân cấp.

- Việc phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương phải bảo đảm các nguyên tắc sau đây:

+ Xác định rõ nội dung và phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn mà chính quyền địa phương được quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả;

+ Đẩy mạnh phân quyền, phân cấp các nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nhà nước ở trung ương cho chính quyền địa phương; phân định rõ giữa thẩm quyền của Ủy ban nhân dân và thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã; bảo đảm không trùng lặp, chồng chéo về nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương, giữa chính quyền địa phương các cấp và giữa các cơ quan, tổ chức thuộc chính quyền địa phương;

+ Phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt và khả năng, điều kiện thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương các cấp. Cơ quan, tổ chức, cá nhân được giao thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nhà nước cấp trên được bảo đảm các điều kiện cần thiết để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đó;

+ Bảo đảm tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và thực hiện có hiệu quả việc kiểm soát quyền lực gắn với trách nhiệm kiểm tra, thanh tra, giám sát của cơ quan có thẩm quyền; có cơ chế theo dõi, đánh giá, kiểm tra và kịp thời điều chỉnh nội dung phân quyền, phân cấp khi cơ quan, tổ chức, cá nhân được phân quyền, phân cấp thực hiện không hiệu quả các nhiệm vụ, quyền hạn được giao;

+ Bảo đảm tính thống nhất trong tổ chức thi hành Hiến pháp và pháp luật;

+ Đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số;

+ Những vấn đề liên quan đến phạm vi từ 02 đơn vị hành chính cấp xã trở lên thì thuộc thẩm quyền giải quyết của chính quyền địa phương cấp tỉnh, những vấn đề liên quan đến phạm vi từ 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên thì thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan nhà nước ở trung ương, trừ trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội có quy định khác.

Căn cứ tình hình thực tiễn, cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở trung ương giao cho chính quyền địa phương của một trong các đơn vị hành chính cấp tỉnh có liên quan chủ trì giải quyết những vấn đề liên quan đến phạm vi từ 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên; chính quyền địa phương cấp tỉnh giao cho chính quyền địa phương của một trong các đơn vị hành chính cấp xã có liên quan chủ trì giải quyết những vấn đề liên quan đến phạm vi từ 02 đơn vị hành chính cấp xã trở lên bảo đảm phát huy hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

- Việc phân quyền, phân cấp, quy định nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương, các cơ quan của chính quyền địa phương tại các văn bản quy phạm pháp luật phải phù hợp với quy định tại Luật này, bảo đảm quyền lực nhà nước được kiểm soát hiệu quả. Trường hợp cần thiết, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo, điều hành việc giải quyết những vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác thuộc Ủy ban nhân dân cấp mình, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, không để việc giải quyết công việc, thủ tục hành chính đối với người dân, doanh nghiệp bị đình trệ, ùn tắc, kém hiệu quả.