Sửa đổi chính sách mua nhà ở xã hội trong năm 2026 (dự kiến)

Sửa đổi chính sách mua nhà ở xã hội trong năm 2026 (dự kiến) (Hình ảnh từ Internet)

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến Dự thảo Luật Nhà ở.

Dự thảo Luật Nhà ở

Sửa đổi chính sách mua nhà ở xã hội trong năm 2026 (dự kiến)

Cụ thể, tại Dự thảo đã tập trung phát triển chính sách phát triển nhà ở xã hội với mục tiêu:

(1) Luật hóa các chính sách đã được quy định tại Nghị quyết thí điểm của Quốc hội, Nghị quyết về cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật về phát triển nhà ở xã hội của Chính phủ và Luật Dân số năm 2025 để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật như: đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội; hình thức thực hiện chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội; điều kiện về nhà ở để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội; nguyên tắc thực hiện chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội; hình thức phát triển nhà ở xã hội; loại hình phát triển nhà ở xã hội; lựa chọn chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội; xác định giá bán, giá thuê mua, giá thuê nhà ở xã hội được đầu tư xây dựng không bằng vốn đầu tư công, nguồn tài chính công đoàn; hình thức phát triển nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp; lựa chọn chủ đầu tư án đầu tư xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.

(2) Kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện chính sách nhà ở xã hội như: điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội; ưu đãi chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội; cơ cấu giá bán, giá thuê mua, giá thuê nhà ở xã hội được đầu tư xây dựng không bằng vốn đầu tư công, nguồn tài chính công đoàn; nguyên tắc bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội; bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội; đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội; chính sách hỗ trợ cho vay vốn ưu đãi nhà ở xã hội.  

Theo đó, dự thảo Luật đề xuất sửa đổi chính sách mua nhà ở xã hội thông qua các nội dung như sau:

(1) Về quy định chung phát triển nhà ở xã hội

- Bổ sung nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội và hình thức thực hiện chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội tương ứng đối với các nhóm đối tượng này.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về điều kiện về nhà ở để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo hướng bổ sung điều kiện về nhà ở đối với đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội có địa điểm làm việc cách xa nơi ở của mình, đồng thời phân cấp địa phương quy định chi tiết về trường hợp có nhà ở thuộc sở hữu của mình nhưng cách xa địa điểm làm việc được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội để bảo đảm phù hợp tình hình thực tế của địa phương. Ngoài ra, liên quan đến điều kiện về nhà ở để được mua, thuê mua nhà ở xã hội (điều kiện chưa được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo quy định của Luật Nhà ở) cần tiếp tục rà soát, nghiên cứu sửa đổi để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về thứ tự ưu tiên được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội, đồng thời dự kiến giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này để đảm bảo tính khả thi trong triển khai, thực hiện.

(2) Về phát triển nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua, cho thuê

- Sửa đổi, bổ sung về hình thức phát triển nhà ở xã hội theo hướng: bổ sung hình thức Quỹ nhà ở quốc gia đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, tạo lập nhà ở xã hội để cho thuê, nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuê. Ngoài ra, Luật hóa khái niệm về Quỹ nhà ở quốc gia và nguồn vốn của Quỹ tại các điều khoản tương ứng tại dự thảo Luật sửa đổi. Đồng thời, để việc tổ chức và hoạt động của Quỹ đảm bảo tính khả thi trong triển khai, thực hiện, dự kiến giao Chính phủ quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về hình thức phát triển nhà ở xã hội theo hướng: bổ sung hình thức Quỹ nhà ở quốc gia đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, tạo lập nhà ở xã hội để cho thuê, nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuê. Ngoài ra, Luật hóa khái niệm về Quỹ nhà ở quốc gia và nguồn vốn của Quỹ tại các điều khoản tương ứng tại dự thảo Luật sửa đổi. Đồng thời, để việc tổ chức và hoạt động của Quỹ đảm bảo tính khả thi trong triển khai, thực hiện, dự kiến giao Chính phủ quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về loại nhà và tiêu chuẩn diện tích nhà ở xã hội theo hướng: Tại các thành phố trực thuộc trung ương và các khu vực nằm trong địa giới hành chính phường thuộc tỉnh, nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân là nhà chung cư. Đối với các khu vực còn lại, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm quyết định về loại hình nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật và đáp ứng thực trạng của địa phương.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội theo hướng UBND cấp tỉnh giao chủ đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư không thông qua đấu thầu. Đồng thời để đảm bảo tính khả thi trong triển khải thực hiện, dự kiến giao Chính phủ quy định chi tiết về nội dung này.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về ưu đãi chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội theo hướng: ưu đãi cao hơn cho chủ đầu tư nhà ở xã hội, sửa đổi bổ sung quy định linh hoạt hoạt hơn đối với việc thực hiện ưu đãi về diện tích đất, diện tích sàn thương mại của chủ đầu tư nhà ở xã hội.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về giá bán, giá thuê mua, giá thuê nhà ở xã hội theo hướng: 

Bổ sung cơ cấu giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội bao gồm: (i) chi phí trong trường hợp chủ đầu tư có quyền sử dụng đất; (ii) kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, (iii) chi phí đầu tư xây dựng công trình hạ tầng xã hội trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội để phục vụ cho dự án nhưng chủ đầu tư phải bàn giao các công trình này sau khi hoàn thành đầu tư xây dựng cho Nhà nước.

Bỏ thủ tục thẩm định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội. Chủ đầu tư được tự phê duyệt giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội. Đồng thời để đảm bảo tính khả thi trong triển khải thực hiện, dự kiến giao Chính phủ quy định chi tiết về nội dung này.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về nguyên tắc bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội theo hướng quy định cụ thể việc quản lý, sử dụng trong trường hợp mua nhà ở xã hội nhằm tránh tình trạng cho các đối tượng không đúng quy định thuê, mượn, ở nhờ nhà ở.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội theo hướng trong trường hợp bán lại nhà ở xã hội chỉ được bán, cho thuê mua đối với đúng đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội nhằm mục tiêu tiết kiệm nguồn lực đất đai, các đối tượng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội sẽ có cơ hội tiếp cận với quỹ nhà ở xã hội này hơn, đồng thời đảm bảo ý nghĩa của chính sách an sinh xã hội.

(3) Về nhà lưu trú công nhân

Sửa đổi, bổ sung quy định về hình thức phát triển nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp theo hướng: bổ sung người lao động là người nước ngoài được doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp thuê nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp để bố trí chỗ ở.

(4) Về nhà ở lực lượng vũ trang nhân dân

Sửa đổi, bổ sung quy định về chủ đầu tư án đầu tư xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân theo hướng Bộ Quốc phòng, Bộ Công an giao chủ đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư không thông qua đấu thầu. Đồng thời để đảm bảo tính khả thi trong triển khai thực hiện, dự kiến giao Chính phủ quy định chi tiết về nội dung này.

Để thực hiện các nội dung trên, Bộ Xây dựng đề xuất các giải pháp thực hiện chính sách sau:

- Giải pháp 1: Giữ nguyên như quy định hiện hành;

- Giải pháp 2: Luật hóa và sửa đổi, bổ sung các quy định vẫn còn có vướng mắc trong việc áp dụng trên thực tiễn.

- Giải pháp tối ưu được lựa chọn là giải pháp 2 với và lý do sau:

Nếu giữ nguyên như giải pháp 1 sẽ không bảo đảm thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về việc khẩn trương kịp thời sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho doanh nghiệp, người dân. Nhất là phát triển nhà ở xã hội là một trong những chính sách bảo đảm an sinh xã hội. Do đó, lựa chọn giải pháp 2 là tối ưu vì đã Luật hóa được các quy định mà Quốc hội đã ban hành tại Nghị quyết 201/2025/QH15, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 66.15/2026/NQ-CP, cũng như tiếp tục rà soát, tháo gỡ kịp thời các khó khăn vướng mắc trong thực tiễn.

Xem thêm dự thảo Luật Nhà ở.